BOBBY SANDS

 

BOBBY SANDS: 32. URTEURRENA

"D'éirigh mé ar maidin mar a tháinig an coimheádoir,

Bhuail sé mo dhoras go trom´s gan labhairt.

Dhearc mé ar na ballai, ´S shíl mé nach raibh mé beo,

Tchítear nach n-imedoidh an t-iffrean seo go deo.

D'oscail an doras ´s níor druideadh é go ciúin,

Ach ba chuma ar bith mar nach raibheamar inár suan.

Chuala mé éan ´s ni fhaca mé geal an lae, 

Is mian mór liom go raibh me go doimhin foai,

Ca bhfuil mo smaointi ar laethe a chuaigh romhainn,

Ni chluintear mo bhéic, 's ní fheictear mar a rith mo dheor,

Nuair a thigeann ar lá, is feidir nì bheidh mé ann,

Nuair a thigeann ar lá, aithíocfaidh mé iad go mor!"

 

 

"Gaur goizean jaiki naiz eta bokia iritsi da,

Zakarki jo du atean fitsik erran gabe.

Nik paretei so egiten nien, neure burua hilda irudikatzen nuen,

Infernu hau ez da inoiz amaituko?

Atea ireki da eta ez da eztiki itxi,

Bost axola, gu ez geunden lotan.

Txori bat aditu dut  bainan ez dut egunsentia ikusi,

Lur sakonean ehortzirik ote nago?

Non dira lehengo garaietako pentsamenduak,

Eta non da munduan ikusi nahi nuen bizia,

Nire deiadarra ez da entzuna, nire malkoak ez dira ikusiak,

Gure eguna etorririk, ziur aski ni ez naiz hemen izanen iadanik,

Gure eguna etorririk, garesti ordainaraziko diet!"

Bobby Sands

"Nuair a thigeann ar lá" 

 (Gure eguna etorririk)

 

Bobby Sands

Robert Gerard Sands (gaelikoz Roibeard Gearóid Ó Seachnasaigh) edo Bobby Sands (1954ko martxoaren 9a - 1981eko maiatzaren 5a)  Irlandako militante sozialista iraultzaile eta IRAko kide izan zen. Beste bederatzi preso errepublikar bezala, Long Kesh edo Maze espetxean 1981eko Irlandako gose greban hil zen, 27 urte zituela.

1981eko gose greben liderra izan zen, non Irlandako preso errepublikanoek beren gatibu politikoen statusa kentzearen aurka egin zuten. Gose greban zela, Erresuma Batuko Legebiltzarrerako hautatua izan zen. Bere heriotzaren ondorioz, IRAko boluntarioen kopuruak nabarmen egin zuen gora, baita hauen ekintzek ere. Estrategia iraultzaile politiko-militarra indartu zen Irlandan. Nazioarteko hedabideek gose grebetan erreparatu zuten, bide batez, eta Irlandako Herri Langileak Inperio Britanikoaren aurka aurrera daraman borroka heroikoan.

Bizitza

Gaztaroa eta familia

Sands familia katoliko batean jaio zen, Abbots Cross-en, Antrim-en, Ipar Irlandan. Bertan bizi izan zen 1960an bere familia bertatik bota zuten arte. Bere arreba Marcella 1955eko apirilean jaio zen, eta Bernardette bigarren ahizpa, 1958ko azaroan. 1960an jaio zen John anaia ere bazuen. Eskola amaitzean, eskulanean hasi zen, loialista batzuk pistolaz mehatxu egin eta alde egin zuen arte.

Geraldine Noade-kin ezkondu zen eta berehala Gerard semea izan zute, 1973an. Emaztea eta haurra Ingalaterrara joan ziren bizitzera.

Ekintzaile IRAn

1972an Sands IRAn sartu zen. Urte bereko urrian atxilotu zuten bera bizi zen etxean topatu zituzten armen jabetzaren akusaziopean. Bost urteko kartzela zigorra ezarri zioten.

1976an kartzelatik itzuli zenean, West Belfasteko familiako etxera itzuli zen. IRAko ekintzaile gisa hasi zen berriz era aktiboan.1976ko bonba baten leherketan parte hartu izana akusatuta atxilotu zuten berriz, nahiz eta hau gerora ere ez den sekula frogatu. 1977an egin zioten epaiketan errudun jo zuten eta hamalau urteko kartzela zigorra ezarri zioten. Maze espetxean sartu zuten, Long Kesh espetxea bezala ere ezaguna.

Long Kesh

1980ko amaieran, Long Kesh espetxeko preso errepublikarren komandante izendatu zuten, gose greban hasi berri zen Brendan Hughesen ordez.

Kartzelan preso komun gisa ematen zieten tratuaren aurkako protestak antolatzen ari ziren preso errepublikarrak. 1976an preso guztiek zituzten jantziak jazteari uko egin zioten eta manta protesta hasi zuten. 1978An, zeldetatik komunetara bidean zenbait presori eman zizkieten jipoiak medio, zikinkeria protesta hasi zuten, non presoek beren buruak garbitzeari utzi zioten eta zeldetako paretetan jartzen zituzten beren kaka eta pixa.

Bere lanak

Kartzelan zela, Sands idazten hasi zen, narratiba eta poesia. Irlandar errepublikarren An Phoblacht egunkarian argitaratzen zizkioten "Marcella" ezizenpean. Sandsek "Back Home in Derry" eta "Mc Ilhatton" kantuen letrak asmatu zituen, lehena Anje Duhaldek euskarara egokitua "Derryra itzuli" izenburupean.

Zenbait liburutan argitaratu dituzte bere lan batzuk:

• Skylark Sing Your Lonely Song
• One Day in My Life (Egun bat nire bizitzan) Txalaparta argitaletxea, Amaiur saila. Euskaratzailea: Mitxel Sarasketa)
• Diary

 

Gose greba

1981eko Irlandako gose greba Ipar Irlandako gatazka garaian irlandar errepublikar presoek burututako protestaldien ondorioa izan zen. Protestaldi hau 1976an Britainiar Gobernuak irlandar preso errepublikarrei Kategoria Bereziaren Estatusa ukatu zienean Burusien protesta delakoarekin hasi zen.

1978an euren pisontziak hustutzen ari zirela preso batzuk erasotuak izan zirenean, protesta Protesta Zikina deitzera iragan zen, honetan presoak euren buruak garbitzeari uko egin eta beren espetxe geletako hormak euren gorotzez estali zituzten. 1980an 53 egun iraun zituen gose greba batean parte hartu zuten.

Bigarren gose greba bati ekin zioten eta laisterrera irlandar presoak eta Erresuma Batuko Margaret Thatcher lehen ministroaren arteko norgehiagoka bilakatu zen. Gose greba honetan zehar grebalarietako bat zen Bobby Sands presoa Erresuma Batuko Parlamenturako legebiltzarkide hautatu zuten, honek mundu osoko hedabideen berehalako jakinmina piztu zuelarik.

 Behin hamar preso hil ondoren, gose grebaren deialdia bertan behera utzi zen. Sands bera hildakoen artean zegoen eta bere hiletara 100.000 pertsona inguru bertaratu ziren. Gose grebak irlandar nazionalismoaren politika erradikalizatu zuen eta ordurarte gutxiengoan zegoen Sinn Féin alderdia, indar politiko garrantzitsua zatera igaro zen.1981eko martxoaren 1ean egin zion jateari uko lehen aldiz Sandsek. Manta eta garbiketa protestetan ari ziren preso errepublikarrek 1981eko Irlandako gose greban hasiko ziren ehundik gorako zerrenda egin zuten. Egun kopuru jakin bat pasa ostean, banaka-banaka gose greban hasiko zirela onartu zuten, Britainia Handiko gobernuak beren eskaerei men egin arte.

Bost eskaera nagusi zituzten gose grebalariek:

1. Kartzelako uniformea ez janzteko eskubidea;
2. Kartzela-lana ez egiteko eskubidea;
3. Beste presoekin harreman askeak izateko eskubidea, baita beren buruei hezkuntza emateko antolatzeko eskubidea izate ere;
4. Asteko bisita bat, gutun bat eta pakete bat;
5. Protestetan ari zirela galdutakoa berreskuratzeko eskubidea.

Gose grebaren helburua presoak 'preso politiko' gisa (edo guda preso) hartuak izatea zen, eta ez preso komun edo kriminal arrunt gisa.

BOBBY SANDSen HITZAK

Gose greban zehar, Bobbyk bere egunerokoa idatzi zuen. Iraultzaile baten testigantza zirraragarria da, eta hona hemen esaldi batzuk:

Gose greba hasi zuenean, martxoaren 1ean, bere borrokaren arrazoiak azaldi zituen:

"Preso politiko bat naiz. Preso politiko bat naiz, zeren Irlandako Herri zapalduaren aurka erregimen arrotz zapaltzaile batek daraman gerra perpetuo baten biktima bainaiz. Erregimen horrek gure Herrialdetik erretiratzeari uko egiten dio. Nik Nazio Irlandarrak independentzia subiranoa eskuratzeko duen eskubide dibinoa sustengatzen dut, eta irlandar orok eskubide horren alde iraultza armatu batean defendatzeko duen eskubidea. Horretan sinesten dut. Horregatik naukate preso, biluzik eta torturaturik."

Gose grebaren bosgarren egunean hauxe idatzi zuen:

"Bai, bai, itxaropena badut. Gizon guztiek esperantza izan behar dute eta ez galdu sekula kuraia. Bainan ene itxaropena, nire Herri gaixoaren garaipen azkena da. Badaiteke itxaropen handiagorik?"   

Martxoaren 9an, bere urtebetetze egunean, hauxe izkiriatu zuen:

"Ongi, bada, 27 urteetara iritsia naiz, bada zerbait. Ni hilen naiz, baina 1916ko Errepublika ez da inoiz hilen. Aurrera, bada, Errepublikarantz eta gure Herriaren askatasunerantz!"  

 

Hauteskundeak

Gose greba hasi bezain pronto, 1981ean, Frank Maguire politikaria hil egin zen bihotzekoak emanda. Honek Fermanagh eta Tyrone Hegoaldea ordezkatzen zituen Erresuma Batuko Legebiltzarrean. Sandsen jarraitzaileek aukera ona ikusi zuten bere aldeko kanpaina egiteko, eta Legebiltzarrerako aulki hori bozkatu behar zenez, Sands hautatu zuten beren ordezkari gisa. Tentsio handiko kanpaina izan zen, oso polarizatua. Hauteskunde estu batzuen ostean, gose greban egunak zeramatzan Sandsek irabazi zuen aulki hori 1981eko apirilaren 9an. Ulstergo Union Partyk 29,046 boto atera zituen eta Sandsen hautagaitza batuak 30,493.

Sandsen arrakastaren ostean, Gobernu britainiarrak '1981eko herritarren ordezkaritzaren akta' indarrean jarri zuen. Bertan esaten zen urtebetetik gorako sententzia zuen inongo preso ezin zela Erresuma Batuko hauteskundeetan ordezkari izateko hautatu. Honela gose grebalari gehiagok hauteskundeetan parte hartzea eragotzi zuten.

Izena	Talde armatua	Jaiolekua	Gose grebaren hasiera	Heriotzaren data	Gose greban iraundako egunak
Bobby Sands	IRA	Newtownabbey	martxoaren 1a	maiatzaren 5a	66 egun
Francis Hughes	IRA	Bellaghy	martxoaren 15a	maiatzaren 12a	59 egun
Raymond McCreesh	IRA	Camlough	martxoaren 22a	maiatzaren 21a	61 egun
Patsy O’Hara	INLA	Derry	martxoaren 22a	maiatzaren 21a	61 egun
Joe McDonnell	IRA	Belfast	maiatzaren 8a	uztailaren 8a	61 egun
Martin Hurson	IRA	Cappagh	maiatzaren 28a	uztailaren 13a	46 egun
Kevin Lynch	INLA	Dungiven	maiatzaren 23a	abuztuaren 1a	71 egun
Kieran Doherty	IRA	Belfast	maiatzaren 22a	abuztuaren 2a	73 egun
Thomas McElwee	IRA	Bellaghy	ekainaren 8a	abuztuaren 8a	62 egun
Michael Devine	INLA	Derry	ekainaren 22a	abuztuaren 20a	60 egun

Heriotza

Kartzelako ospitalean hil zen Sands 66 egun gose greban egin ostean, 27 urterekin. Bere heriotzak egun ugari iraun zuten istiluak sortu zituen Ipar Irlandako auzo katolikoetan. 100.000 pertsonatik gora pertsona joan ziren Bobby Sandsen hileta omenaldira eta Belfasteko Milltown Hilerrian gainontzeko IRAko hildakoekin lurperatu zuten.

Eragin politikoa

Guztira IRAko eta INLAko bederatzi preso hil ziren 1981eko Gose Grebetan. Sands hil zen egunean, Ian Paisley kolonialista unionisten buruak Belfasteko udaletxearen aurrean IRAren biktimen aldeko omenaldia antolatu zuen. Euskal Herrian bezala, beraz...

Sandsen eta gainerako bederatzi gose grebalarien heriotzaren ondorioz, IRAn gazte asko sartu zen eta Irlandako Herri Langilearen babes politikoa nabarmen irabazi zuen erakunde armatuak.

BOBBY SANDS, POETA

Euskaratzaileak: Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionaindia

Pausa leku bat

 
Eguna astiro doalarik beste gau bat da poliki sartzen.
Denbora ez da ez aldatzen, ez hiltzen.
Larratxoriaren kantua da egunaren aldia,
Gauaren beltza txirrioaren karraxia.
 
Euririk badakar haizeak, izpirituaren malkoak.
Laster adituko dira burdinetan giltzaren hotsak.
Tren bat da trenbidetik iragan.
Gizonak badu Jainkoaz gain, zertaz beldur izan.
 
Arristiriko beleak hegaldatuko liratekeen alderantz
     ene gogoetak badoaz
Eta itsuki nabigatzen ari dira, itsasontziak gauez bezala,
Gogoeta batek kolpaturik —bihotza hausten duenak—
Arraigh presondegiko berrogei emakumerenak.
 
Ai! eta nahiago nuke lagun zintzoen artean egon,
Sutondoan, han non iratxoek dantzan egiten duten, ikustezinak,
Urrun H. Block infernuko deabru beltzetatik,
Ene bihotza torturatu eta ametsetan berenganatu egiten nautenak.
 
Pozik pausatuko nintzateke otea hazten den parajean,
Txokak kantuan egiten dueneko haitzen azpian,
Cormoney hilerrian, haren muinoaren azpian,
Egunak ekar dezakeenari beldurrik gabean.

 

 
 
 

Haize negartiak

 
Ai! Martxo hotzaren haizea, zure arrengura krudelak
     Latzak dira presoen bihotzean,
Erregu oihuak ekartzen baidizkidazu ene amarengandik,
     Aldendu behar dudan harengandik.
Bere negarminak aditzen ditut,
     Bere tristurak zirraratu egiten nau,
Eta gartzelako zeldaren iluntasunean
     Malko batek berotu dizkit begiak.
 
Ai! haize xistukaria, zergatik negarrez ari
     Edonora joateko libre zarelarik.
Ai! ez da izango bihotza daukazula apurturik
     Eta pusketak urruti urruti barreiaturik.
Edo jasaten dituzula askatasunik gabe
     Jaiotakoen karraxiak,
Zure norabideak bezala kontrolik ez daukatenak,
     Patu soberanorik gabekoak.
 
Ai! haize bakartia, bekatoren arima ehiztatzekotan
     Gaua erabiltzen duena.
Erruki zaitez nitaz, mutil mixerable honetaz,
     Zahartzarora sekula helduko ez dena.
Erruki zaitez oinazetan daudenetaz,
     Gatibua eta esklabua,
Eta Jainkoaren hatsa eztiro zabaldu,
     Ene hilobi umilaren gainean.
 
Ai! Martxo hotzaren haizea, iluntasuna trenkatzen duena,
     Tonu zaharretan egiten duzu oihu,
Jainkoaren aurrera eraman dituzun lagunen arimengatik,
     Nahiz haien arrengurak oraindik jasan.
Ai! haize negartia, gau bakarti honetan
     Ene amaren bihotza minduta dago.
Ai! den guziaren Jainkoa, putz egizu askatasunaren arnasa
     Amak ez dezan gehiago negarrik egin.
 

 

 

Kamaradak iluntasunean

 
Urrezko eguzki distiratsua heldu zen,
     Ilundutako zeruetan zehar,
Gatibua ametsetatik iratzarriz,
     Bere begien gainera jeistean.
Askatasunaren bidea zuen argitu,
     Larratxori kantariari agindu,
Kimu negarti bat eraman zezan,
     Ilunpeko loreengana.
 
Haik loratu ziren bide zidor eta herrietatik,
     Askatasunaren usain lurrintsuaz,
Bihotza emanik lagun nekatuari,
     Egun ilunen joan etorrian.
Indartsu eta eder hazi ziren haik,
     Fortuna hotza eta gogorraren artean,
Heuren sailetako lorerik ederrenak,
     Iluntasunaren arrosak.
 
Guda haizea gogor zetorren xahuketan,
     Loreak ez zuen negarrik egin,
Ai! nola hausten duen askatasun zalearen bihotza,
     Lehen arrosa hiltzen ikusteak.
Soldadu batzuek deserrotu dute baratzeko alaitasuna,
     Erre aztarna bat utziaz
Orain iluntasunean kateaturik dagoen
     Zilar petalodun lorearen baitan.
 
Lore horik negarrez ari dira zelda heze hotzetan,
     Ilunbea argitzeko eguzkirik ez,
Torturaren mesprezio zitalena pairatzen,
     Sasoi onenean zimel daitezen.
Baina ez dira inoiz errendituko lore maitagarri hauk,
     Askatasunaren seinalea aditzen dute,
Behartsua gidatzeko argia dira
     Lore horik iluntasunean.
 
Ez dit ardura gu askatasun zaleak hiltzeak,
     Ikus dezagun baratzeko lorea,
Eta txilinbelar ixilak burua jasotzen,
     Indar guziaz altxatzeko.
Malko bat ari naiz eusten, bihotzean minetan erditua,
     Arc-eko Joana bat inoiz izan bada,
Ziega ilunean dagoen
     Benedikaturiko lore horietako bakoitza izango da.

 

 

Haro modernoak

 
Haro modernoetan bizi omen gara
Mila bederatzirehun eta hainbestegarren
     urte zibilizatuan
Baina ingurura begiratuez gero
Tortura eta hipokresia aurkitzen dut
 
Haro moderno hauetan hil egiten dira haurrak,
Gosez hiltzen dira, zergatia ez du
     inork galdetzen,
Eta izuturik, biluzik, korrika doaz neskatilak
Beren oheak gauez bonbardeatu dituztelako.
 
Diktadore lodiak beren tronoetan eseri dira
Gazte askok gurasoen hezurrak
     ehorzten dituen artean,
Eta ilunbetako polizia sekretuek norbait
Elektrokutatuko dute, populua esnatu orduko.
 
Burokratek, espekuladoreek eta lehendakariek
Beren masailetan irribarreak
     eskegitzen artean
Preso bakartiak bere hobiaren sakonetik oihukatuko
Eta andereren batek
     geroko gizagaisoa erdituko du nonbait.

IRLANDAR
  ERREPUBLIKA
 SOZIALISTAREN
 ALDEKO BORROKA
AURRERA DOA!!!

HAN ERE,
PEACE PROCESS USTEL BAT
ANTOLATU ZUEN INPERIALISMOAK,
BAINAN IRLANDAR IRAULTZAILEEK
JAKIN DUTE  HORRI AURRE EGITEN,
ETA BORROKA BERRANTOLATZEN.

BESARKADA BERO BANA
EUSKAL HERRITIK,
BURKIDEOK,

TIOCFAIDH ÁR LÁ!!! 

NUIR A THIGEANN AR LÁ, 

AITHÍOCFAIDH MÉ IAD GO MOR!!!

     

Gaur egungo Ezker Abertzalearen kritika (3)

NOR DA MITCHELL SENATARIA?

Oraingo Ezker Abertzalearen sorrera, guk bederen, 2009ko azaroaren 14an kokatzen dugu, data mugarri gisa. 

Oraingo Ezker Abertzalearen sorrera oso prozesu luze, dialektiko eta korapilatsua izan da, eta ez da erraza “lehengo” eta “oraingo” Ezker Abertzalearen artean etena noiz gertatu zen. Bertzeak bertze, gaur egun bere baitan hegemonikoa den sektoreak bereak eta bi egin baititu haustura teoriko-politiko-estrategiko larri hau ezkutatzeko.

Korronte honek gidatzen du gaur egun Ezker Abertzalea. Jakina, Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduaren baitan betidanik existitu den korronte abertzale-erreformista eta sozialdemokrataz ari gara, zeinak klase baten frakzioa ordezkatzen duen: Euskal Herriko burgesia txikia, independentista edota subiranista, Kapitalismoa “ezkerretik” kudeatzearen aldekoa (beraz, sozialdemokrata), identitatez baskoa edota euskalduna (bietarik baitago, hala linguistikoki nola kulturalki ere). 

Korronte hau Herri Batasunaren sorreratik izan da ENAMen, eta ez zen inolaz ere desagertu Aralarren zatiketarekin. Aitzitik, erran daiteke Aralarrekin elementurik likidazionistenak, sozialdemokratenak, burgesia txikiaren sektorerik agerikoenak joan egin zirela, baina barnean gelditu zirela, isilean eta gorderik lanean, Arnaldo Otegik modu paradigmatikoan ordezkatzen dituen sektore sozialak. 

Sektore sozial horiek badute beren klase-proiektua, burgesia txikiarena, independentismo burges utopiko eta anakronikoa: “Euskal Estatua” edota, guk nahiago dugun bezala, “Estatu Baskoa”, zeren aspaldian Joxe Manuel Odriozolak maisuki frogatu zuen bezala, Ezker Abertzalearen nazio-paradigmatik atera daitekeen bakarra Irlandako etnozidio zipaioa da. 

Sektore sozial hori izugarri indartu zen Lizarra-Garazi garaian Alternatiba Demokratikoaren irakurketa erreformista eta burgesa eginez (bazegoen bertze irakurketa bat, iraultzailea, tamalez nagusitu ez zena...). Korronte hau emeki emeki eta urtez urte nagusitasuna erdietsiz joan zen, eta Loiolako prozesuan erabateko hegemonia estrategikoa eskuratu zuen. ENAMen baitan noraeza estrategikoa zegoelarik, Euskal Iraultza Sozialistaren oinarri eta printzipio guztiak herdoilduta eta lausoturik, korronte honek bazuen taktika eta estrategia garbia, eta zorrozki abiatu zuen. Prozesu erreformista eta likidazionista honen gailurra, 2009ko azaroaren 14ko prentsaurreko tamalgarri eta lotsagarri hura izan zen.

Egun horretan, eta barne eztabaida oraindik zabalik zegoela, modu unilateral batean, ordura arteko ENAMeko militante talde zabal eta handi batek prentsaurreko bat egin zuen Altsasun. Bertan, historikoki urte luzez mantendutako estrategia zein printzipio politikoak baztertu eta aldatu zituzten, guk dakigula inorekin kontatu eta kontsultatu gabe, eta Mitchell printzipioak onartu zituzten. Erabateko lurrikara estrategikoa, eztabaida amaitzeko oraindik hiru hilabete falta zirela. Hurrengo gertakariak burdinazko logika horren baitan kokatzen dira eta denondako jakinak dira. Gehienak, bederen. 

Aunitzetan ez da aipatzen aldi berean, Venezian izandako nazioarteko bilkura batean, orduko Ezker Abertzaleak gauza bera adierazi zuela. Egunen batez jakinen ditugu adierazpen koordinatu hauen xehetasun bitxi eta esanguratsuak. 

Zinezko eta benetako “Estatu kolpeaz” mintza gaitezke, ENAMeko erakunde eta antolakunde guztien gainetik pasata, “lobby intergeneracional” batek egin zuena. Madrilen egin zèn epaiketa gogoangarri hartan agertu ziren xehetasun gehienak, nor ziren delako “lobby” horretan ari zirenak (batzuk, gutxienez), zertan aritu ziren eta nola erdietsi zuten Ezker Abertzalearen “Titanic” (sic!!!) biratzea. Noren alde eta norantz? Nork bere iritzia ukanen du.

Bertze lan batean funtsezko agiri ezin garrantzitsuago horren azterketa xehea eginen dugu, oraingo Ezker Abertzalearen ideologiaren kritika sistematikoaren baitan. Baina gaurkoan, prentsaurreko horren mamiaz eta ardatzaz informazioa eta argibideak eman nahi ditugu. Zeren eta han izan zirèn gehienek, oker ez bagaude, ez baitzekiten ia tutik ere Mitchell senatari estatubatuarrari buruz, eta hagitz gutti bere printzipioez. Alta, gizon famatu honi buruzko informazioa erdiestea aski erraza da, aise egiten den zerbait. 

Hutsune hori betetzera heldu da artikulu hau, euskal militante iraultzaileek beren iritzia hobeki osa dezaten.

George John Mitchell

 

George John Mitchell, Junior, 1933ko abuztuaren 20an sortu zen Watervillen, Estatu Batuetako ipar-ekialdean kokatuta dagoen Maine estatuan. 79 urte bete berriak ditu, beraz. Gaur egun Barack Obama Esttau Batuetako lehendakariaren bidali berezia da Ekialde Hurbilean. Estatu Batuetako Alderdi Demokratako kide esanguratsua da. Estatu Batuetako Senatuko gehiengoaren bozeramalea izan zen sei urtez, 1989tik 1995era. 

2004ko martxotik 2007ko urtarrilera arte, The Walt Disney Companyko presidentea izan zen. Negozio munduan, multinazional askotan aritu da lanean: Federal Express Corporation, Xerox Corporation, Unilever, Staples, Inc., Starwood Hotels and Resorts eta The Boston Red Sox baseball Team. Nazioarteko abokatu bulego bateko zuzendaria izan zen: DLA Piper, harik eta Ekialdeko Bidali Berezia izendatu zuten arte. Belfasteko Queen Univertsityko errektorea izan da, 2009ra arte eta protagonismo berezia izan zuen Irlandako “peace process” delakoan.

Mitchell senatariaren aita, George John Mitcheel Senior, jatorri irlandarrekoa zen, eta erlijioz katolikoa. Libanoko familia kristau maronita batek adoptatu zuen. Kristau maronitak Ekialdeko kristau arabiarrak dira, Eliza Katolikoaren baitan daude, bainan autonomia gorde izan dute mende mende. Arabieraz eta arameraz (Nazareteko Jesusen ama-hizkuntza) mintzatzen dira, eta gehienbat Libanon, Sirian eta Palestinan bizi dira. Diaspora oso garrantzitsua dute Frantzian, Australian, Kanadan, Mexikon, Brasilen, Argentinan, eta Estatu Batuetan. 

Mitchell senatariaren ama, Mary Saad, libanoarra, 18 urterekin iritsi zen Estatu Batuetara, eta ehungintzako langilea izan zen. Bere aita ikastetxe bateko atezaina izan zen. Senatariaren hezkuntza, beraz, kristau maronita izan da, hots ekialdeko katoliko arabiarrena.

George John Mitchell 1954 bukatu zituen ikasketak Bowdoin College Unibertsitatean, eta Estatu Batuetako Armadan sartu zen, bi urtez. Tenientea izan zen (First Lieutenant), Inteligentzia zerbitzuetan, hain zuzen, non eta Gerra Hotzeko garaiko Berlinen... 1961ean Zuzenbide ikasketak amaitu zituen Georgetown Unibertsitatean. 

1960-1962 urteetan abokatu lanetan aritu zen Administrazio Federalean, Wasingtonen, eta 1962-1965 urteetan, Edmund Muskie, Maineko senatariaren aholkulari exekutibo gisa lan egin zuen. 1965-1977an abokatua zen Portland hirian, Mainen beti ere.

1974an Alderdi Demokrataren izenean aurkeztu zen Maineko gobernadore izateko, bainan hauteskundeak galdu zituen hautagai independente baten kontra. Hala ere, Jimmy Carter presidenteak Maine fiskal izendatu zuen 1977an, eta 1979ra arte horretan aritu zen, harik eta Maineko epaile federal izendatu zuten arte.

1980ko maiatzean Maineko senatari izendatu zuen estatu horretako gobernadoreak, Edmund Muskiek senatari postuari uko egin ondoren, Estatu Idazkaria izateko. 1982an hautatu zuten hauteskundeetan, eta berriz ere 1988an, oraingo honetan botoen % 81ekin. 

Estatu Batuetako Senatuan kargu eta ardura handiak izan ditu. 1988-1995 urteetan Alderdi Demokratako senatarien liderra izan zen. Bere ardurapean, Estatu Batietako Senatuak onartu zituen North American Free Trade Agreement (NAFTA) ituna, eta Merkataritzaren Mundu Erakundea (ingelesez: World Trade Organization edo WTO).

Senatua utzi ondoren, goi mailako abokatuen bulegoetan aritu da: Verner, Liipfert, Bernhard, McPherson & Hand, Washingtonen, Preti, Flaherty, Beliveau, Pachios, Orlick & Haley, Mainen, eta DLA Piper, mundu mailan.

1995ean Irlandako gatazkan inplikatzen hasi zen, zehazkiago okupatutako Sei Konderrietan (“Northern Ireland” terminologia inperialistan, “Ipar Irlanda”, alegia, blog honetako bertze sarreran (“Bobby Sandsen biografia (2), hain zuzen ere) erakutsi eta frogatu dugu termino hori erabat faltsu eta koloniala dela) Estatu Batuetako Bidali eta Bitartekari berezi gisa aritu zen. Batzorde batean aritu zen buruzagi, printzipio politiko batzuk adosteko, zeinak Irlandako alderdi eta indar politiko guztiek onartu behar zituzten. Geroago, 1998ko Ostiral Sainduko hitzarmenaren sinadura gidatu zuen. 2001era arte Irlandako “bakegintza” inperialean murgildurik izan zen.

Ondoren, 2000an, Bill Clinton Estatu Batietako lehendakariak Ekialde Hurbileko gatazkari buruzko txosten bat egitea agindu zion. 2001ean argitaratu zuten bere ikerketa, beti ere Estatu Sionistaren kolonizazio estrategiaren aldekoa, bainan “itxura demokratiko eta moderatuarekin”.

2009ko urtarrilaren 22an, Barack Obama lehendakariak eta Hillary Clinton estatu Idazkariak Ekialde Hurbilerako Bidali Berezi izendatu zuten George J. Mitchell. Bake Inperiala antolatu nahian, eragile “guztiekin” elkartu zen, salbuespen nabari batekin Hamas, Gazako zerrendako alderdirik bozkatuena. “Terroristak” omen ziren. Alta, ez zuen inolako arazorik izan Estatu Sionistako lehendakaria zèn eta den Benjamin Netanyahurekin elkartzeko.

2011an erretiroa hartu zuen eta bizitza pribaturat itzuli zen. Baliteke horrek 2007an diagnostikatu ziotèn prostata-minbiziaren ondorioz izatea, edota bere adinarengatik ongi merezitako erretreta hartu izana. Dena den, Kapitalismo Inperialistak zerbitzari argi, leial eta eraginkorra izan du. 

26 urtez ezkonduta egon zen Sally Mitchellekin eta 1987an dibortziatu ziren. Alaba bat dute, Andrea. 1994an Heather MacLachlanekin ezkondu zen, zeinarekin seme bat duen, Andrew. 

Hona hemen berak idatzitako liburuak:

• Mitchell, George J., with William S. Cohen. Men of Zeal: A Candid Inside Story of the Iran-Contra Hearings . New York: Viking, 1988.
• Great American Lighthouses (1989)
• World on Fire: Saving  an  Endangered Earth (1991) 
• Not For America Alone: The Triumph of Democracy and The Fall of Communism (1997)
• Making Peace (1999 — 1ª edición de 2000)

Bere biografia:

• Gould, Alberta. George Mitchell: In Search of Peace. Farmington, Maine: Heritage Pub., 1996.

 

Mitchell Printzipioak

Mitchell Printzipioak Irlanda eta Britainia Handiko gobernuek eta Inperio Britainiarrak okupatutako Sei Konderrietako alderdi gehienek onartutako oinarrizko sei arau dira. Printzipio hauek  Sei Konderrien inguruko negoziazio prozesuan parte hartzeko oinarriak izan ziren. Negoziazioetan parte hartu nahi zuten guztiek honakoa beteko zutela argi utzi behar zuten:

Negoziazioetan parte-hartzaile diren guztiek honakoa beteko dutela berretsi behar dute: 

a) Gatazka politikoak konpontzeko bide baketsu eta demokratikoak baino ez erabiltzea.

b) Talde paramilitar guztiak desarmatzea.

c) Ados egotea desarme hori batzorde independente baten egiaztapenaren eskuetan egotearekin.

d) Euren kabuz indarra erabiltzeari edo indarraren erabileraren mehatxuari uko egitea eta besteek erabiltzen badute aurka egotea eta alderdi guztien arteko negoziazioak horrela bultzatzea.

e) Alderdi guztien arteko negoziaketaz lorturikoa errespetatzea eta bakarrik bide demokratiko eta baketsuak erabiltzea adostasunean ez dauden puntuak aldatzen saiatzeko.

f) “Zigorrezko” erailketa eta jipoiak gelditu eta horiek gelditzeko bideak hartzea.

(Report of the International Body on Arms Decommissioning, 22 January 1996)

Sinn Féin alderdiak hau onartu zuenean, Mugimendu Errepublikar osoaren oniritzia izan gabe,  kritika larriak jaso zituen beste errepublikar batzuen aldetik eta banaketak egon ziren alderdiaren barruan eta IRAren baitan ere, nahiz eta gehiengo zabalak Sinn Féinen eta Mugimendu Errepublikarraren barruan jarraitu zuen. Uste dut honekin dena erranda dagoela.

Militante iraultzaile bakoitzak bere iritzia osatuko du datu eta data hauek jakitean.