Unai Apaolaza: Abertzaletasun esentzialistatik dialektikora (eta III)

Abertzaletasun

 esentzialistatik 

dialektikora (III): 

Nazionalismo iraultzailea

 

Egilea: Unai Apaolaza

 NAZIONALISMO IRAULTZAILEA

Lan hau bukatzeko eta naziotasuna modu dialektikoan ulertu eta abertzaletasunaren eta ezkertiartasunaren sintesia ikusteko azken geltoki moduan ETA-k bere V. Batzarrean eta honen inguruan (1966-1968) egin zuen teorizazioari egingo diogu so.

Garai honetako dokumentuetan nabaria da terminologia marxista eta honi dagokion analisi metodoaren erabilera. Hala ere, ez du bere burua marxistatzat definituko, ezkertiartasunaren esparrua modu zabalagoan definitzen duen sozialistatzat baizik. Garai honetakoak dira ETA-k izan zituen lehen zatiketak ere, ETA-berri eta Branka. Lehenengoak aldagai nazionala gutxiesten dutelako eta bigarrenak ETA talde marxista-leninista bihurtu dela diotelako. Ez da erraza ETA-k egin nahi zuen lan ideologikoa, hots euskal nazionalismoa eta ezkertiartasunaren sintesia, egitea. Bide honetan ulertu behar dugu nazionalismo esentzialistatik dialektikora egiten duen jauzia.

Etnia eta naziotasuna

Nor da euskal nazioko kide garaiko ETA-rentzat? Galdera honi nahiko argi erantzuten dio V. batzarraren bigarren zatian onartutako programa ideologikoan. Lehenik eta behin euskal etnia definitzeari ekiten dio, hau kultura konpartitu batean eta batez ere Euskaran oinarritzen dela esanez. Horrela, etniak faktore objektibo hauen kontzientzia hartzen duenean etnia hau nazio bilakatzen da. Ondorioz euskal nazioko kide litzateke, euskal kulturako kide, Euskara jakin eta euskal kontzientzia lukeena. Nahiz eta teorian Euskara ezinbesteko faktoretzat hartu, praktikan hizkuntza hau ez ezagutzeak ez ditu euskal nazioko ateak ixten; partaide izateko nahia edo borondatea gailentzen baita.

Pueblo: Es la parte oprimida de la comunidad nacional. En la situación presente es el conjunto de la nación vasca con respecto a los Estados opresores: Estado español y Estado francés. Estos estados se hallan al servicio de unas oligarquías española y francesa, en donde esta incluida la oligarquía de origen vasco, que es objetivamente extranjera y opresora.

ETA-rentzat Euskal Herrian bizi den goi burgesia ez da euskal nazioko kide, eta hau arrazoitzeko erabiltzen duen argudiatzea horrela laburbildu genezake: Oligarkia statu quo-aren onuradun nagusia denez ez du berau aldatu nahi, eta momentuko egoeran euskal nazioaren zapalkuntza gauzatzen ari denez;  oligarkek zapalkuntza hori bultzatzen dute eta ondorioz ezin dira euskal nazioko kide izan.

Jarraian eta eskema baten bidez, ideiak antolatzen lagunduko digulakoan euskal nazionalismoak bere sorreratik 1968. urtera arte naziotasuna nola ulertu duen ikusiko dugu.

 

Iturria: Lanketa propioa. 

Vasconiaren eta ETA-ko V. batzarraren naziotasun ikuspegiak, oligarkia edo goi burgesia naziotik at uzten du statu quo-aren onuradun nagusi delako.

Esan bezala, Euskara da oinarri oinarrizko faktorea eta hau garaiko dokumentuetan behin eta berriz azpimarratzen da.

Piedra angular de toda etnia y máxima característica de una nacionalidad, el idioma es el soporte de los demás factores que sin él dejarían de ser factores creadores de una personalidad étnica. Por eso un nacionalismo revolucionario deberá poner el máximo cuidado en la expansión y perfeccionamiento de la lengua, ya que ella es el medio por el que la criatura adquiere su condición humana. Gracias a ella progresa la comprensión intelectual de la humanidad y ella es el canal por donde llega la savia cultural del pueblo.

Euskarari ez zaio etniaren oinarrizko faktore izatearen papera bakarrik ematen, hori gutxi ez balitz, kontzientzia nazionalaren piztaile papera ere ematen dio ETA-k. Euskara ikastearekin kontzientzia nazionala pizten denez, ekintza hori burutzea nahikoa litzateke euskal nazioko kide izateko. Beraz, teorian esentzialistatzat hartzen den faktore batek, pertsona baten erabaki bati esker edo pertsona baten borondatea medio, pertsona hori euskal nazioko kide bilakatzen du. Ondorioz, autore askok esentzialistatzat hartzen duten faktore linguistikoa ez litzateke horrela izango ETA-rentzat. Aldaketa honek immigranteekiko perspektiba erabat aldatuko duenez, hau argitzea garrantzitsua da nazionalismo dialektikoa azaltzeko orduan.

Immigranteak eta naziotasuna

Euskal Herriak XIX. mendearen bigarren erdialdetik XX. mendeko 60. hamarkada arte jaso zuen immigrante kopurua izugarria izan zen. Historian zehar herrialde batek beste herrialde bateko hainbeste kide horren epe laburrean jaso izan ditueneko kasuak gutxi dira. Gainera, immigrante hauen nazionalitatea espainiarra zen ia bere osotasunean, euskal nazioaren biziraupena erasotzen duen naziokoa hain zuzen ere. Fenomeno honekiko haserako abertzaletasunaren jarrera bi nazionalitateen artean pareta edo lubaki bat eraikitzearena izan zen euskal nazioa salbatzeko helburuz. Horma hori arrazek mugatzen zuten, alde batera euskal arrazakoak leudeke eta bestera gainontzeko guztiak. Horrek funtzionatu ahal izan zezakeen immigrazioa masiboa izango ez balitz, baina hura ez zen kasua. Ondorioz, pareta hori zulatzen hasi zen euskal arrazako (euskal abizenak dituztenak) kideak espainiar immigranteekin erlazionatu eta ondorengoak izaten hasi ziren momentuan. Zer nazioko kide lirateke ondorengo hauek? Jada horma lekuz mugitu behar zen eta euskal nazioko kide izateko euskal kulturako parte izan behar dela esango da, eta honek borondatea bezalako faktore bati egiten dio bide. Beti ere bere burua arriskuan ikusten duen nazio baten ikuspegitik ari garela gogoratu beharra dago, eta nazio honek bizirauteko ez duela  estatu batek eman dezakeen erreminta edo tresnarik.

Hala ere, hormak oraindik hor dirau eta immigrazioa aurrera doa. Azkenik euskal nazioak ateak ireki zizkion immigrazioari, beti ere  baldintza batzuk betez gero. Hau gertatzeko behar zen teorizazioa ETA-ren V. batzarraren inguruan gauzatu zen. Ikus dezagun nola gertatu zen hau.

Immigranteekiko ordura arteko jarrera errespetua eskatzera mugatzen zen, beraiek euskal nazioa errespetatuz gero ETA-k ere errespetatuko zituela esanaz. Ez da bide ematen teorian, praktikan gertatzen da, espainiar immigranteak euskal naziorako saltoa eman dezan. Hau IV. batzarretik aurrera aldatzen hasten da eta zerikusia du aldaketa honetan erakundea marxismora gerturatzeak, honek nazio borrokaz gain klase borroka kontutan hartzera bultzatzen baitu ETA.

Para ETA es claro que el trabajador inmigrado esta cuando menos tan explotado como el oriundo del país. Por eso en nuestra lucha revolucionaria pedimos la participación de todos los trabajadores que hoy viven en nuestro suelo, sin distinción de origen.

Immigranteak bere osotasunean langile klasearen barruan sartzen ditu ETA-k. Ondorioz, hauek zapalkuntza soziala jasaten dutenez kontsekuente jokatu beharko lukete Euskal Herriak jasaten dituen bi zapalkuntzen aurrean, nazionala eta sozialaren aurrean alegia. ETA-rentzat bi borroka horiek banaezinak baitira, aurrerago ikusiko dugun moduan. Immigranteak horrela jokatuz gero euskal nazioko kide izango lirateke, kontzientzia nazionala eskuratuko bailukete. Egiten den arrazoiketa ondorengoa litzateke: Langileak ezkertiarra izan beharko lukeenez zapalkuntza ororen kontra beharko luke egon, bai zapalkuntza soziala eta, Euskal Herrian bizi direnez, baita nazionalaren aurka ere. Horrela langile immigratuak kontzientzia eskuratuko luke eta horrek euskara ikastera eramango luke.

A ellos y a sus hijos [ immigranteetaz ari da ], consideramos, desde luego, bastante mas vascos que esos capitalistas de largos apellidos euskaldunes, que se atreven a llamarse patriotas mientras no cesan de enriquecerse a costa de su propio pueblo…

Aquellos inmigrantes que se integren en Euzkadi se integran en el proceso de desalineación del Pueblo Vasco, forman parte de este.

Immigrazioari ireki zaion ate hori medio, euskal nazioa bilakatu den subjektu berriari “Pueblo Trabajador Vasco” deituko dio ETA-k. Beregain dago Euskal Iraultza egiteko ardura, hau da, askapen soziala eta nazionala lortzekoa. Beraz immigrantea bihurtu daiteke euskal nazioko kide eta hori nazionalismo esentzialistatik atera garenaren seinale garrantzitsua da. Bide honetan ezkertiartasuna erabili da, edo alderantziz ezkertiartasunak nazionalismoa beste era batera planteatzea behartu du. Kontuak kontu, kritika asko ekartzen zizkion atal bat kitatuta uzten du  horrela ETA-k.

En ellos se utilizaba por primera vez la expresión Pueblo Trabajador Vasco (PTV), entidad que seria, según ETA, el motor del cambio social y de la liberación nacional y que estaría compuesto por todos aquellos que viven y trabajan en Euskal Herria. Este concepto zanjara para siempre dentro de la izquierda abertzale el debate sobre la postura a adoptar frente a los inmigrantes.

Ezkertiartasunaren eta nazionalismoaren arteko sintesia egiteak ETA-ri maila ideologikoan sendotasuna ekarri zion. Jarraian sintesi horren nondik norakoak ikusiko ditugu.

Askapen nazionala eta soziala

ETA-k 1966-1967. urteen artean egindako V. batzarrean onartutako Ideologia oficial de Y dokumentuan bere burua “Movimiento Socialista de Liberación Nacional”  bezala definitzen du. Bere burua deskribatzeko erabiltzen duen definizio honetan, lehenengo aldiz, abertzaletasuna eta sozialismoa uztartu egiten ditu. Orduz geroztik eta gaur egunera arte, sozialistatzat gain ez du ETA-k ezkerraren barruan egon daitezkeen korronte ezberdinen izendatzerik gehitu bere burua aurkezterakoan. Batzuk definizio eza salatu izan diote, baina egia esan horrek ahalbidetu egin dio bere baitan ezkerreko korronte ezberdinetako jendea izatea.

ETA-k 60. hamarkadan ezkertiartasunaren eta nazionalismoaren arteko sintesia egin zuen. Gauzatze hau ez zen lan erraza izan, garai hartako ingurune geoestrategikoak ez baitzizkion bateratze hori egiteko nahikoa erreminta  ematen. Europan 60. hamarkadan, Sobiet Batasuna eta, diferentziak diferentzia, bere inguruan zebiltzan herrialde sozialistak ziren ezkertiartasunaren iparra. Hauen eragina garrantzitsua zen Europa kapitalistan bizi ziren ezkertiarrentzat ere. Materialismo dialektikoa (DIAMAT) zen jaun eta jabe eta honentzat bere eraikuntza ideologikoan, nazionalismoa txertatzeko elementu zaila zen; nazionalismoa ikuspegi ekonomiko eta politiko hutsez azaltzea zaila egiten baitzen. Jendartearen gorabeherak, sentimenduak eta komunitate bateko kide sentitzearen sentimendua arrazoimen hutsez azaltzea (moderniaren kumea baita marxismoa), formula matematikoekin maitasuna esplikatzearen antzeko zerbait izan daiteke. Ondorioz, nazionalismoaren inguruan egin ziren teorizazio guztiak hankamotz gelditzen ziren arazo nazionala zuten nazioentzat. ETA-k, abertzaletasun klasikoarekin nahikoa izan ez zuen moduan, ezkertiartasunarekin antzeko zerbait gertatu zitzaion, marxismo klasikoak ez baitzion nahikoa zume ematen egin nahi zuen  garapen ideologikorako. Hau aldatu egin zen materialismo dialektikoak zuen historiaren kontzepzio teleologikoak porrot egin zuenean. Ikuskera honek historia fase batzuen arabera ulertzen zuen, gizarte guztiek gainditu beharreko fase batzuen arabera. Horrela kapitalismoa, komunismoaren bidean derrigor pasatu beharreko geltokia litzateke. Hirugarren munduko herrialde gehienak kapitalismora heldu ez zirenez, hauek komunismora heltzeko oraindik kapitalismotik pasatu behar zirela pentsatzen zuen marxismo klasikoak. Ikuskera honen arabera beraz, Europako herrialdeak gertuago leudeke komunismotik; baina China, Kuba zein Vietnamgo iraultzek hori hankaz gora bota zuten eta bertako marxismoak nazionalismoa kontutan hartzen zuenez, ETA-ri oso interesgarri zitzaizkion bide berriak ireki zizkion.

Esta eclosión del fenómeno tercermundista exigirá un enorme esfuerzo de adaptación de las tesis marxistas a las nuevas necesidades surgidas, pero tal adaptación no vendrá de la mano de los teóricos marxistas de los países desarrollados, sino que se producirá en los propios países tercermundistas

Mao Tse Tung izan zen fenomeno honi hezurdura teorikoa eman ziotenetariko bat. Gauzatu zuen ekarpen ideologikoan, askapen nazionala eta soziala bateratu egin zituen, eta hau da, hain zuzen, ETA-ri erakargarri egin zitzaiona. Mao-k, ETA-k segituan bere egin zuen, Frente Nazionalaren kontzeptua plazaratu zuen, zeinaren  helburua askapen soziala eta nazionala lortzea litzatekeen. Frente hau iraultzaren subjektua izango zen, eta proletalgoaz gain (baita nekazariak ere) behe burgesiak ere osatuko luke aipatu frentea.

Nuestra justa orientación política y nuestra sólida unidad tienen por objetivo incorporar a millones de integrantes de las masas al frente único nacional antijapones. Las grandes masas del proletariado, de los campesinos y la pequeña burguesía urbana necesitan nuestro trabajo de propaganda, agitación y organización. Se requieren mayores esfuerzos de nuestra parte para establecer una alianza con los sectores antijaponeses de la burguesía. Para que las masas hagan suya la política del Partido, aun debemos realizar esfuerzos prolongados y continuos, inflexibles y enérgicos, arduos y tenaces, pacientes y perseverantes. Sin tales esfuerzos, no conseguiremos nada. La formación y consolidación del frente único nacional antijapones, el cumplimiento de las tareas de este frente y el establecimiento de una republica democrática en China son absolutamente inseparables de esos esfuerzos de ganar a las masas. Si, gracias a esos esfuerzos, logramos reunir bajo nuestra dirección a millones de integrantes de las masas, podremos cumplir pronto nuestra tarea revolucionaria. Con nuestros esfuerzos aplastaremos sin duda alguna al imperialismo japonés y lograremos la completa emancipación nacional y social.

Frente nazionalak klase borrokaz gain borroka nazionala ere kontuan hartzen zuenez , leiho bat ireki zion behe mailako burgesiari.

Baña, bi esplotatze auek ez dira berdiñean erortzen euskaldun guztien gañea: euskal dirudunek bi izurri auetatik libre dira, beren abertzaletasuna galdu dutelako, eta beroiek diralako esplotatzaleak. Euskal jauntxo soll eta erdikoak aberri esplotazioaz joak daude, orregatik dute abertzale konzinzi. Euskal langil-taldea (euskaldun edo erdalduna) bi esplotazioak eta indarrik aundienarekin joak daude.

Nazionalismo iraultzailea, euskal sozialismoa

Nazionalismo iraultzailea kontzeptua Krutwigek sortu zuen 1966. urtean argitaratu zuen Nacionalismo revolucionario liburuan. Krutwigen asmoa, bai nazionalismoa eta bai sozialismoa batu eta biak barne hartzen dituen ideologia bat plazaratzea zen. Lortzen duen sintesiak euskal nazionalismoa ezkertiar iraultzailea dela eta espainolismoa atzerakoia dela baieztatuko du.

Nazionalismoa eta sozialismoa helburu politiko batzuk lortzeko estrategiak dira. Honekin ez dut biak plano berdinean dauden ideologiak direnik esan nahi, baina hori orain aztertzeko betarik ez dugun arazo bat da. Nazionalismoak, nazioak bizirauteko programa politiko bat egiten du eta normalean helburu estrategiko moduan estatua dauka. Sozialismoak bestalde, sistema ekonomiko politiko konkretu bat ezartzea du xede. Baina sistema hori ez da ezerezean ezartzen, estatu jakin batean baizik. Ondorioz bi ideologia hauen arteko sintesiak beste estrategia politiko bat sortuko luke, estatu sozialista helburu lukeena. Hau Krutwigen ustez, nazionalismo iraultzailea litzateke.

ETA-k V. batzarrean bere egingo du nazionalismo iraultzailea. Honek, aurretiaz azaldu dugun “Pueblo Trabajador Vasco “ri, hau da, euskal nazioko kideei, askapen soziala eta nazionala erdiesteko erreminta emango die. Nazionalismo iraultzailea horixe baita, euskal estatu sozialista bat lortzeko erreminta. Horrela azaltzen du ETA-k V. batzarrean onartutako programa ideologikoan:

La liberación Nacional del Pueblo Vasco es la liberación del Pueblo y del hombre vasco: es la negación total de una realidad actual, opresora. Esa negación total solo la puede efectuar el Pueblo Trabajador Vasco a trabes de su situación de clase explotada. Por eso, la lucha nacional del Pueblo Vasco es una afirmación socialista (Nacionalismo Revolucionario).

ETA-rentzat abertzaletasuna objektiboki iraultzailea da. Ideia hau Krutwigen Vasconia liburutik dator eta indarra hartzen doan ikuskera da, harik eta ETA-k V. batzarrean osoki bere egiten duen arte.

En nuestro caso concreto, el Nacionalismo Vasco es objetivamente revolucionario y su lucha es una aportación y una lucha del internacionalismo proletario.

Nazionalismoa eta sozialismoa batzeak komunismo klasikotik bereiztea ahalbidetzen dio, komunismo klasikoak, arestian azaldu dugun bezala, dena faktore ekonomiko eta politikoen bidez azaltzen baitu. Komunismo klasikoak egiten duen irakurketan jendartearen motorrak ekonomia eta politika lirateke. Nazionalismo iraultzailearekin lortzen dena, faktore kulturala sozialismoari txertatzea da. Bi faktore hauekin, politiko eta ekonomikoarekin, ezin dira azaldu jendartean gertatzen diren prozesu guztiak, historia barne. Kulturaren faktorea, nazionalismoak asko du horretatik, aparte uzteak ezkertiartasunera gerturatu nahi zuten nazionalismoei arazo handiak ekarri zizkien. Nazionalismoa azaldu nahi zuten komunistei ere bai noski, ez baitzuten nazionalismoaren fenomenoa azaltzeko erreminta ideologiko nahikorik. Hortaz ETA-k faktore ekonomiko, politiko eta kulturalak espresuki aipatzea, nazionalismoa ezkertiartasunarekin lotzeko egiten ari den saiakeraren adierazle argia da.

El NR [ Nacionalismo Revolucionario ] se desarrolla como necesidad imperiosa del Pueblo Vasco ante la opresión que surge del imperialismo extranjero español y francés, que se traduce en las enajenaciones que este sistema imperialista trae consigo inevitablemente en la Nación Vasca: Estas enajenaciones son principalmente culturales, económicas y políticas.

Aldagai kulturala kontutan hartzeak dakarren eragin zuzenena, norberak bere bereizgarrien araberako sozialismoa eraikitzea da. Komunismo klasikoak faktore kulturala kontutan hartzen ez zuenez, maila teorikoan egiten zen eraikuntza ideologikoa edozein kulturatan (munduko edozein lekutan) berdin-berdin aplika zitekeela pentsatzeko joera zuen. Kasu honetan teoria praktikaren aurretik legoke. Horrela, ETA, nazionalista denez eta sortu nahi duen sozialismoa hezur haragizko leku batean kokatuta dagoenez, hots, Euskal Herrian, sozialismo propioa eraikitzearen aldekoa zen. Euskal sozialismoa PTV-k nazionalismo iraultzailearen bidez lortuko zukeena izango litzateke eta euskal nazioak dituen bereizgarriak kontutan harturik gauzatuko litzateke. Hau da ETA-k izan zuen lehenengo bereizketaren (ETA-berri) arrazoi nagusia; ETA-berrik aldarrikatzen zuen  sozialismoak ustez faktore kulturala (nazionala) alde batera uzten baitzuen. Ustez diot, praktikan nazionalismo espainolaren alde egiten zutela baitzioen ETAk. ETA-berrikoek, marxista klasikoek bezala, nazionalismoa burgesiarekin identifikatzen zuten, ondorioz, iraultzak, soziala bakarrik izan behar zuela zioten, eta iraultza horrek mundu mailakoa behar zuela izan. Arrazoiketa hau luzatuz gero, sentimendu nazionalik eta estaturik gabeko mundu batean bizi garela ondorioztatu beharko genuke, eta ez legokeela nazio zapaldurik. Laborategi bateko esperimentu batek eman dezakeen egoera neutro batean egongo bagina  argudiatze horrek balio izango luke agian; baina hori ez denez errealitatea, praktikan postura hori hartzeak interes espainolen alde egiten zuela ondorioztatu zuen ETA-k. Gainera sozialismoa lortuko balitz berau aplikatzeko marko bat beharko litzateke, eta. marko hori estatua da, mundu osoan momentu berean sozialismoa jartzea ezinezkoa baita. Hau oso ondo ulertu zuen ETA-k eta euskaldunek beraien sozialismoa eraiki behar zutela ondorioztatu zuen.

Queremos llamar la atención de esta V. As. Sobre los peligros que vemos en la superación de esta etapa:

1) Improvisación.- Tomar una ideología a partir de unas teorías validas en determinados países y en determinadas circunstancias, pretendiendo aplicarlas a las circunstancias actuales del pueblo de Euzkadi.

Esta ideología fue valida en unas condiciones concretas y es posible que en las mismas condiciones vuelva a ser valida. ¿Pero es que las condiciones objetivas de Euzkadi se presentan iguales?. Si no es así, la aplicación calcada daría lugar a la toma de posiciones que dejarían de lado los sectores que en las actuales condiciones y circunstancias de Euzkadi son hoy con su PRACTICA perfectamente revolucionarios: Mediana y sobre todo pequeña burguesía.

Unai Apaolaza: Abertzaletasun esentzialistatik dialektikora (II)

Abertzaletasun esentzialistatik

 dialektikora (II): Vasconia

 

Egilea: Unai Apaolaza

VASCONIA

1963. urtean Sarrail de Ihartza ezizenpean Federico Krutwigek argitaraturiko Vasconia liburua mugarria da abertzaletasun ezkertiarraren ideologian. Nahiz eta lan kontraesankorra izan, sortzen ari zen eta nagusiki ETA garatzen ari zen espazio ideologiko berriari oinarriak eman zizkion. Etnia kontzeptua plazaratu eta zehaztasuna eman zion, ordura arte tabu moduan hartzen zen komunismoa ere, era ireki batean onartu zuen, nazionalismoaren dinamikotasuna ere plazaratu zuen… Lan hau, Euskal Herriko garaiko eztabaidetan uztartu zituen ideia eta kontzeptuengatik, zein momentuko jendartean borborka zebiltzan joeren sintesi zorrotza egiteagatik da beraz erreferentziala.

Abertzaletasun berriak euskal nazionalismo barruan zituen idatzizko erreferentzia bakarrak abertzaletasun klasikokoak ziren, Sabino Arana, Aitzol… Hutsune hau bete eta helduleku bat luzatzera etorri zen  Vasconia, ezinbesteko urratsa ikuskera esentzialistatik dialektikorako igarobidea  eraikitzeko.

Naziotasun dinamikoa,

 abertzaletasun dialektikoa

Lehenik eta behin Krutwigek nazioa eta etniaren arteko bereizketa egin zuen. Bere ustez, etnia, faktore konkretu batzuk partekatzen dituen pertsona multzoa litzateke. Faktore hauetan garrantzitsuena hizkuntza litzateke eta ondoren leudeke, mentalitatea eta kultura, erlijioa, konposizio raziala eta azkenik faktore ekonomiko sozial eta materialak. Nazioa berriz, etnia batek bere izatearen, pertsonalitatearen, kontzientzia hartu eta aurrerantzean bizirauteko hautua egiten duenean sortzen da.

"El nacionalismo que quiera ser algo efectivo tiene que representar una tarea, ser un ideal con futuro, en torno al que se agrupen mental y materialmente hombres que se crean unidos, por uno u otro factor, a tal tarea nacional."

"Estos factores, que separan un pueblo de otro, dan a las personas que participan de ellos la conciencia de corresponder a un grupo humano diferente al de los vecinos. Cuando estos factores étnicos o nacionales existen pero los individuos que los poseen no tienen conciencia de su personalidad se habla de una etnia. Si la etnia adquiere conciencia de su personalidad se habla de una nación. Ahora bien, la nación sólo existirá verdaderamente cuando esta conciencia nacional lleva a los hombres a realizar un destino común."

Bereizketa hau egiteak diferentzia nabarmentzen du nazionalismo esentzialista deitu diogunarekin. Krutwigek dio, nazioak oinarrian faktore objektiboak izan badituela, baina ez direla nahikoak nazioa izateko. Sabinorentzat aldiz, faktore hauekin nahikoa litzateke. Krutwigek gaineratzen du, faktore horiek izaten jarraitzeko borondatea beharrezkoa dela nazioa izateko. Nazioa beraz, faktore objektibo eta subjektiboen arteko emaitza litzateke. 

Gainera Krutwig, faktore objektibo horiei dagokienez, haratago doa; ez ditu modu esentzial batean ulertzen, ez ditu denboran zehar aldaketarik jasaten ez duten faktore bezala ulertzen; modu dinamiko batean baizik. Ez hori bakarrik, faktore objektibo hauek dinamikoak izateak eta mutatzeak ahalbidetzen du, bere ustez, nazio baten biziraupena. Nazio baten erreferentziak dinamikoak ez badira, historiako momentu konkretu bateko faktoreei begiratzen bazaie soilik, nazio horrek ez du aurrera begirako proiekziorik, ez du biziraungo.

La nacionalidad es dinámica, algo que vive, y querer definirla como algo estático es matarla o tratarla como una momia.

Hau Krutwigen liburuko punturik garrantzizkoena da eta ezinbestean barneratu behar da liburuaren nondik norakoak ulertzeko. Horregatik harritzekoa da autore batzuk Krutwig aztertzerakoan,  berak behin eta berriz azpimarratzen duen faktore objektibo hauen dinamikotasunari buruz kontrakoa esatea; hau da, Krutwigek faktore hauek estatikotzat dituela argudiatzea. Hau berresteak, Vasconia ez ulertzea eta egin zuen ekarpenik garrantzitsuenetakoa ez onartzea dakar. Kasu honen adibide garbia dugu Gurutz Jauregui.

"No obstante, la consideración de la etnia como algo ahistórico, permanente, sin posibilidad de evolución y no sujeto a las leyes de la transformación social, origina, en definitiva, los mismos problemas que los planteados al nacionalismo histórico" [Sabino eta EAJ-PNV].

"Teóricamente, este ahistoricismo y este carácter estático de la etnia parecen quedar contrarrestados en cierto modo con la inclusión entre sus componentes de los factores económicos, sociales y materiales, pero ya la propia inclusión de estos factores supone una contradicción con la estaticidad de la etnia."

Nazio izate horrek, denboran zehar eraldatzen doan nazio horrek, ematen dio Euskal Herriari independentziarako eskubidea eta ez, ordura arte nazionalista askok eta foruzaleek egin zuten bezala, eskubidea arrazoi historikoetan oinarritzeak. Krutwigen ustez, euskal arazoa arrazoi historikoetan oinarritzeak,  Espainia edo Frantziako arazotzat hartzea lekarke, eta hau akatsa da. Euskal Herriak independentziarako eskubidea Frantziak eta Espainiak nahi izan edo ez dauka, euskal nazioaren oinarrian etnia bat baitago; eta hau da eskubidea izatearen arrazoia, beste estatuei inolako baimenik eskatu gabe euskal nazioari dagokion eskubidea baita.

Vasconiak abertzaletasunaren barruan borborka zebiltzan ikuskera berriak laburbiltzen dituela baiezta genezake. Nazionalismo estatiko batetik dialektikorako saltoa jada burutu da. Atera dezagun jauzi honen argazkia.

Nazionalismo Sabindarra,  naziotasuna baiesteko faktore estatikoetan oinarritzen da. Faktore hauek ahistorikoak dira, ez dira denboran zehar eraldatzen, horregatik deitu diogu nazionalismo esentzialista. Faktore garrantzitsuena arraza (apellidismoa) da, ondorioz euskal nazioko kide jaio egiten da eta kito, ez dago hautu pertsonal baten edo pertsona batek bere bizitzan hartu ditzakeen erabaki konkretu batzuen esku (Euskara ikasi, euskaldun sentitu…).

Krutwigek faktore objektiboak ez ditu ukatzen, egon hor daudela dio, baina modu esentzial batean ezin daitezkeela hartu esango du. Zergatik? Faktore hauek denboran zehar eraldatu egiten direlako. Gainera arrazaren faktoreari garrantzia kendu eta beranduago ikusiko dugun moduan hizkuntzaren faktorea jartzen du garrantzitsuentzat Krutwigek. Zentraltasuna hizkuntza ezagutzearen  faktoreari emateak eta arrazarenari kentzeak, neurri batean, faktore estatikoa faktore dinamiko bategatik ordezkatzea dakar; arraza-abizena baino faktore ez aldakorragorik gutxi baitaude eta denboran zeharko hizkuntzaren eraldaketa gutxik jartzen baitute ezbaian, gainera pertsonok gure hautu pertsonal baten ondorioz hizkuntzak ikasi ditzakegu gure bizitzan zehar.

"De esta forma se establecieron una serie de características nacionales que algunos han dado en llamar “esencias vascas” que no son otra cosa que las características étnicas en el momento de la perdida de la independencia. Pero las características esenciales de todo pueblo, al ser factores dinámicos que representan la vida de la etnia, han de estar en constante mutación. Sin ella, tales esencias nacionales estarían momificadas y, por lo tanto, muertas. La vida consiste en ir adaptándose a las realidades del momento, en continuar una trayectoria, no quedándose estancado considerando que lo único real fue lo que se dio en un momento."

Horrela, Krutwigek azaleratzen duena da, naziotasunaren faktoreak (objektiboak) dinamikoak direnez  euskal naziotasuna ere dinamikoa dela, gaur egun euskalduna izatea eta sentitzea, ez dela orain dela 150 urte izatea eta sentitzea ziren bezalakoak. Behar bada orduan foruzale izatearekin identifikatzen zen euskalduna, gero arrazarekin eta orain agian independentista izatearekin edo hizkuntzarekin. Baina errealitate dinamiko hau azaltzeko nola egin? Analisi dialektikoarekin. Analisi dialektikoak ez du etenik, etengabe ari da “errealitatearen” argazkiak erakusten, “errealitatea” dinamiko eta aldakortzat  hartzen baitu. Analisi honen eskema; tesia+antitesia=sintesia litzateke, sintesia tesi bihurtzen da eta zikloa berriz hasiko litzateke. Dialektikak ez du errealitate estatikorik onartzen; baina horrek ez du esan nahi ontologiatik alde egiten duenik, ezta gutxiago ere, bokazio ontologikoa baitu eta errealitatea dinamikoa dela esango baitu behin eta berriz, horrela ulertu behar dela alegia. Hegelek sortu eta Marxismoak bereganatu zuen metodologia hau erabiltzen du Krutwigek, eta hau, iraultzailea da euskal nazionalismoan.

"Llevando la idea que le ha cabido al pueblo vasco personalizar en la historia, por su situación especial, una inmensa fuerza sociológica, hemos tratado de investigarla por un análisis dialéctico, examinando las diferentes partes constitutivas."

"El lector habrá descubierto sin duda las contradicciones que en si encierra la realidad vasca; y es que todo ente vivo, en sus contradicciones, vive y progresa. Por ello es el vasquismo algo dinámico. Hemos descubierto las contradicciones que encierra la realidad vasca, sus, elementos opuestos, pero no hemos querido nunca olvidar el lazo de unión que los acerca y funde en una síntesis superior. Se trata de una realidad sociológica que encuentra su razón de ser en una unidad superior que es el movimiento, la unidad de la vida vasca."

Beraz, Krutwigek, naziotasuna, faktore objektibo-dinamikoen (dinamikoak dira borondatearen menpe daudelako) eta faktore subjektiboaren (borondatearen) elkar eragiteak, dialektikak ematen duela esango digu. Horrela abertzaletasun mota hau jada ezin da esentzialistatzat hartu, bere funtzionamenduari begiratuz gero,  abertzaletasunaren ikuskera berri hau dialektikoa dela baiezta baidezakegu. Hau Joxe Azurmendik azaltzen digu oso modu argian.

"Gure ustez, bada, nazio ezaugarri objektiboak (naziorik egoteko aurretiazko bat) ez dago bere hortan, estatiko, isolaturik, kontsideratzerik, dauden artean oso-osorik eta beti identiko daudenak eta noizbait ezaugarri bat bakarra suntsitzen bada nazioa ere suntsiarazten dutela; baizik eta erreferentzia sistema dinamiko, aldakor batetan ikusi behar dira, zirkunstantzia historikoei erreferentziaz, komunitate nazionalaren une historiko bakoitzeko kontzientziari erreferentziaz batez ere, kontzientzia historikoari berari erreferentziaz ez azkenik. Komunitate batek dauzkan naziotasun ezaugarri objektiboak eta haren kontzientzia nazional historikoa (nazioa biok osatzen bait dute), elkarrekiko dialektika etengabean ari dira historian."

Jada ez gaude abertzaletasun esentzialistan eta hau ezinbesteko baldintza izango da nazionalismo iraultzaile eta ezkertiarrari bide egiteko.

Vasconia eta Euskara

 

"El idioma crea el alma del individuo y el alma de los pueblos. El estado psíquico nace del cerebral."

"Por ello es tan tremendo el crimen contra la patria que cometen los padres que no enseñan el idioma nacional a los hijos. Este crimen no tiene palabras con que clasificarse, si es cometido por un individuo que además se dice nacionalista. El jelkide que desnacionalizo su familia, bien sea en América o en otra parte del exilio, y con muchísima más razón si lo hizo en su propia patria, deberá ser llevado ante un tribunal militar, para que lo juzgue con el máximo rigor. Es merecedor de la pena de muerte y que su cadáver sea entregado a los buitres, para que su repugnante materia somática no mancille la tierra euskaldun. Así pues no hay palabras para condenar, ni tormentos suficientes que se les puedan aplicar a los jerifaltes nacionalistas que traicionaron tan horriblemente a la patria, convirtiendo en maquetos a sus hijos, y sentando el abominable precedente de que haya quien pueda decirse nacionalista vasco y traicione tan repugnantemente a la patria."

Hona hemen Krutwigek Euskarari ematen dion garrantziaren adibide argia. Elementu zentrala da hizkuntza euskal nazionalismoan, abertzaletasunean.

Lehenago aipatu dugun bezala, badaude etnia bakoitzak bereak dituen faktore objektibo batzuk. Faktore hauek zedarrituko dituzte Krutwigen ustez etnia baten mugak. Etnia batek faktore objektibo hauen kontzientzia hartu eta hauek etorkizunean biziraunarazteko hautua egiten duenean, etnia hau nazio bilakatzen da. Beraz, nazio batek beharrezko ditu faktore objektibo dinamikoak eta hauek etorkizunean proiektatzea. Krutwigen ustez, hizkuntza da faktore objektibo dinamiko hauen artean garrantzitsuena, eta ia esan daiteke hizkuntza ezberdin bat dagoen tokian nazionalitate ezberdin  bat dagoela. Baieztapen hau indartzeko hizkuntzari balio psikologista kolektiboa ematen dio, ondorioz, hizkuntza konkretu bat egiten duen komunitateak egitura mental bereziak izango lituzke.

"El idioma encierra en sus estructuras la forma de concebir el mundo del pueblo que lo habla. A su vez, va influyendo la concepción del mundo sobre el idioma de suerte que este retransmitirá, de generación en generación, los cambios que cada uno produce en el acervo cultural de la etnia. Por ello, la ruptura brusca que se opera cambiando de idioma rompe con la tradición de un pueblo. Y el cambio suele ser tan profundo que se puede decir que el pueblo que deja de hablar su lengua ha perdido su nacionalidad. (…)"

"Quien no emplea la lengua nacional esta desnacionalizándose y sustituyendo su forma de pensar por una extranjera."

Horrela hizkuntza, etnia eta nazio baten kosmobisioaren ispilu izango da eta honen bidez herri baten nortasuna transmitituko da. Ez modu kontziente batean, kontzeptuen bidez, modu inkontzientean baizik; hau da, hizkuntzaren sakoneko estrukturak direla medio. Krutwigek euskal naziotasunaren pisu guztia hizkuntzarengan, Euskararengan uzten du, bere ustez Euskara ez erabiltzeak edo ez ikasteak naziotasunaren galera baitakar.

Abertzaletasuna eta esentzialismotik justifikatutako ezkertiartasuna

Vasconia liburua Abertzaletasuna eta Komunismoa batzen saiatzen delako ere bada mugarri. Ordura arte abertzaletasuna eta ezkertiartasuna bi helburu ezberdin bezala hartzen ziren ; ez hori bakarrik, antagonikoak ere baziren. Hau neurri handi batean Sabinoren eragina da, Sozialismoa immigrazio espainiarrarekin identifikatzen baitzuen, beraz euskal nortasunaren etsaiekin; ondorioz Abertzaletasunak ezin zuen sozialista izan, ezkertiartasuna espainiarren, atzerritarren gauza baitzen.

"El pueblo vasco se encontraba con que no existe en realidad ninguna ideología política que al mismo tiempo sea nacionalista vasca y progresista. Quien sentía profundamente el problema vasco tenia que irse al PNV que, con su lema de Jaungoikoa eta Lege-Zarra era un partido conservador, clerical y confesional. A quien le repugnaban estas ideas reaccionarias no tenia en el campo vasco ninguna fuerza organizada."

Lehenagotik Abertzaletasuna eta Ezkertiartasuna batzeko nahia egon bazegoen arren Krutwig izan zen liburu batetan (Vasconian) saiakera serio bat egiten lehena, Komunismoarekin batzerainoko saiakera. Honetaz gain,  ezkertiar zenak abertzale izan behar zuela esaten eta abertzale zenak derrigorrean ezkertiar izan behar zuela esaten lehenetakoa ere bera izan zen.

"En Vasconia y especialmente en Vizcaya quien es verdadero partidario de la liberación social, tiene que ser nacionalista vasco, nacionalista libertario, mientras que todos los reaccionarios hablan en castellano o francés."

"(…)Esto es mas que de saludar, pues un movimiento nacionalista para que triunfe tiene que ser revolucionario y, por lo tanto, izquierdista."

Krutwig, berriro ere Marxismoan oinarritzen da, analisi marxistan konkretuki, Euskal Herriak bere Sozialismoa sortu behar duela baieztatzeko. Analisi marxistaren bidez errealitate dinamikoa agertzen zaigu. Krutwigen ustetan errealitate hau komunista izan da historian zehar  Euskal Herrian;  berau izan baita gizartea antolatzeko era, nahiz eta  kapitalismoarekin aldatzen hasi.

"Marx establece claramente que el examen sociológico ha de centrarse en cada caso a este o aquel país. Como es en nuestro caso el restringir la investigación a Vasconia. Por eso el mismo Marx, tratando de la interpretación de El Capital, le decía a Vera Zasulich que él había restringido las consecuencias que del mismo se derivaban a la Europa occidental."

"Este mismo examen marxista de la realidad nos obliga en cada caso a considerar la realidad concreta. El principio marxista del examen de la sociología, en cuanto lo apliquemos a nuestro país, tiene que contar a la fuerza con las realidades históricas del Pueblo Vascón, tales como son la repartición de la población en ciudades villas, ante-iglesias, universidades y otro tipo de comunas, la producción y el consumo, la estructuración de las importaciones y exportaciones."

Horrela Krutwigen ustez, analisi marxistak Euskal Herria berez  komunista dela azalduko digu, baina ez Sobiet Batasuneko komunismoaren tankerakoa; han eta hemen jendartea diferentea baita. Hau baiestean Espainiako komunista eta sozialistei egiten die kontra, hauek Euskal Herriarekiko klase borrokaren faktorea soilik onartzen baitute, gainontzeko faktoreei garrantzia kenduz (hizkuntza, ohiturak kultura, komunitate bateko kide izatearen sentimendua…). Horrela , komunista eta sozialista hauei buruz dio, ez dutela beraien doktrina betetzen, errealitatearen azterketa egiterakoan garrantzizko faktore hauek, batez ere nazio bateko kide izatearen sentimendua, ez baitute kontutan hartzen.

Krutwigen aburuz, Euskal Herriko bereizgarriak aintzat hartuz gero, Espainian, Frantzian edo Errusian bertan baino errazagoa litzateke hemen komunismoa ezartzea, bere ustez funtsean (esentzian) Euskal Herriko jendartea komunista baita.

"El marxismo apareció en el siglo XIX, con la gran industria, pero el comunismo vasco es muy anterior y esta entrañablemente unido a la mentalidad euskariana. Quien dice vasco, dice comunista, pero nunca estaliniano. Esto es un tipo ruso. Nada tiene que ver con la verdadera esencia del poder comunitario."

Ondorioz:

"A Vasconia le corresponde un tipo propio de socialismo que nada tiene que ver con el español o francés y seria flagrante injusticia quererle imponer un tipo de sociedad que no corresponde a sus premisas históricas, económicas y sociales."

Behin puntu honetara iritsita, kuriosoa da kritikatzen duena, esentzialismoa, onartu eta ezkertiartasuna justifikatzeko erabiltzea.

Krutwigi ez zaio zaila egingo Euskal Nazioak bere ustez berezko duen ezkertiartasuna, hizkuntzaren ondorioa dela argudiatzea. Euskaldunak historian zehar jokaera komunitarioa izan du, komunista. Hau bere izatearen parte litzateke, beraz Euskaraz egiteak (gogoratu hizkuntza, mentalitatearen ispilu eta igorle dela Krutwigentzat) zentzu komunitario hori indartuko luke. Erdaraz egiteak mentalitate aldaketa lekarkioke euskaldunari eta komunitarismotik urrunduko luke.

"El vascuence no era aparentemente practico, pero se olvidaba que era la mas firme defensa de la libertad; con ella y por medio de ella se transmitía el sentido libertario de nuestro pueblo. Desaparecido el Euskara, moría el espíritu indomable que animaba toda nuestra libertad, toda nuestra organización comunitaria y libre del país."

"Allí donde desaparecía el Euskera entraba a sustituirlo una mentalidad extraña, y la opresión y expoliación del hombre por el hombre se convertían en ley de la sociedad."

Baina ez da hemen gelditzen, Krutwigek etorkizuneko Euskal Herri independente eta sozialista marrazten digu. Bere ustez, tradizioari jarraiki Euskal Herria biltzarrek gobernatuko duten estatua izango da. Are gehiago, Vasconia historikora kolonizatzaileak bidali beharko dira, Armagnak eta Landetara kasu, propietate pribaturik ez da izango, haurrak komunitateak zainduko ditu… Etorkizuneko Vasconia komunista hori deskribatzerakoan zaila egiten da txantxetan edo serio dabilen jakitea.

 

Ondorioak

Vasconia-k egiten dituen bi ekarpen garrantzitsuenak, orden honetan, naziotasunaren dinamikotasuna azaltzea eta abertzaletasuna eta ezkertiartasuna batzeko saiakera egitea dira.

Nazionalismo bat esentzialista dela diogunean naziotasuna nola gauzatzen denari egiten zaio erreferentzia. Bereizgarri konkretu batzuk dituena da nazioko kide eta kito. Borondateari ez zaio erreferentziarik egiten. Baina naziotasuna dinamikoa dela baieztatzen duen nazionalismoak borondatea jartzen du faktore objektiboen gainetik, faktore hauek dinamiko bilakatuz. Ondorioz, jada ez ginateke nazionalismo esentzialista bati buruz ariko, beste mota batetako nazionalismoaz baizik. Hau da Vasconia-k plazaratzen duen ideia garrantzizkoena. Eta hau iraultzailea da abertzaletasunaren baitan.

Nazionalismo esentzialistari buruzko erreferentziak eta nola gauzatzen denaren inguruko gogoetak ugariak dira. Baina onartzen badugu, eta nik nahikoa arrazoi badagoela uste dut, 60. hamarkadan Euskal Herrian beste abertzaletasun mota bat sortu zela, berau nolakoa den azaldu beharko da. Ez dut inon aurkitu abertzaletasun berri hori izendaturik, eta nazionalismo berria zertan datzan (Vasconia-tik aparte) ere, han-hemenka eta oso modu lausoan baino ez dut aurkitu. Nik Nazionalismo Dialektikoa deitu diot, bere funtzionamenduari erreparatuz gero izendatze honek egokiro deskribatzen duela deritzodalako. Dena dela izendapena da gutxienekoa, garrantzitsuena Krutwigek Vasconia-n azaleratu zuen Abertzaletasunaren ikuskera horretaz kontziente izatea da;  nahiz eta Vasconia idatzi eta bost hamarkada beranduago batzuk (nazionalismo imperialista esentzialista espainolak) saiatu abertzaletasun guztia esentzialistatzat hartzen. Hala ere 60. hamarkadan egin zen bilakaera ideologikoari esker,  gaur egungo abertzaletasunaren ikuskera nagusia, eta batez ere ezkerreko abertzaletasunarena, dialektikoa da.

Abertzaletasunaren eta ezkertiartasunaren bategiteari dagokionez, aipatu dugun bezala, kuriosoa egiten da naziotasunaz aritzean dinamikotasuna oso modu koherentean defendatzea, eta ezkertiartasuna abertzaletasunarekin batzeko argudio esentzialistei heltzea. Hau da, Euskal Herria (Vasconia) komunista baten alde egiten du, historian eta euskaldunaren “berezko” zentzu komunitarioan oinarrituz, eta ez momentuko borondatean. Hala ere, garrantzitsuena, abertzaletasuna eta ezkertiartasuna lotzeko saiakera da, eta hor kokatu behar da modu fantastiko xamarrean marrazten duen etorkizuneko Euskal Herria.

Ekite hau izango da Vasconiarekin hasi eta 60. hamarkada honetako kezka ideologiko nagusia, Abertzaletasun eta Ezkertiartasunaren bateratasuna. Ikusiko dugun bezala eztabaida hau ETA-k eraman zuen aurrera nagusiki eta hamarkada bukaerarako bateratzea modu koherentean  gertatu zela esan genezake.

KRISIA ETA EMAKUMEEN IRAULTZA

KRISI KAPITALISTA
 ETA
 EMAKUMEEN IRAULTZA SOZIALISTA

Lagun anonimo batek igorria

EGILEA:  ESTITXU ZULAIKA
2009ko urtarrilaren 8an argitaratua
 
EUSKAL HERIA SOZIALISTA,
 EUSKAL HERRIKO ALDIZKARI MARXISTA
 web orritik hartua: www.euskalherriasozialista.net

 

 

Krisi politikoa dagoenean eta gizartea pil-pilean jartzen denean, zapaldutako klasea kalera ateratzen da eta orduan emakumearen parte hartzeak ikusgarritasun handiagoa hartzen du: 1789an emakume langileak eta Parisko emakume merkatari txikiak izan ziren Frantziar Iraultzari hasiera eman zion Bastillaren hartzearen buru... Parisko Commune-n emakumeek gizonezkoekin batera borrokatu ziren hiria babesteko, emakumez soilik osatutako batailoia ere bazegoelarik.    

1917ko Errusiako Iraultza berriz, martxoaren 8an hasi zen, emakumearen egunean, emakume andana Lehen Mundu Gerran Errusiaren parte hartzeak ezartzen zizkien gabezien aurka Petrogradoko kaleetan manifestatu zenean. Mexikoko Iraultzan ere emakumeek modu aktiboan hartu zuten parte borrokan. Inperio Erromatarren aurka jaiotako mugimendu kristau iraultzaileari ere, erromatarrek, esklaboen eta emakumeen mugimendua deitu zioten. Eta horrela gertatu da historiako beste hainbat Iraultzatan, emakumeek paper protagonista jokatu dute eta ez kasualitatez.

Baina Iraultzen eta borroken giroa lasaitu denean, emakumea bere erantzukizun eta postu publikoetatik baztertu egin ohi izan da, klase zapaltzailearen ideologiaren arabera, “dagokion tokira” bultzatuz: etxe eta haurren zainketaz arduratzera. Emakumeak politikan duen parte hartzea estali egiten da honek berean iraun arren, Burgesiari ez baitzaio interesatzen emakumeak politika zein gizarteko gertakarietan duen presentzia dokumentatzea, honek politika berez gizonezkoen esparrua dela gezurtatuko bailuke.

Historia ofizialek emakumezko gobernariren baten edota nabarmendutako emakumezko militanteren baten kasuak aipatu arren salbuespen gisa erakusten ditu, emakumezko nekazari zein proletarioen kolektiboak prozesu sozioekonomiko guztietan izan duen presentzia ezkutatuz. Honela emakumeak Historian zehar izandako presentziaz jabetzeko liburu ofizialetatik kanpo bilatu beharko da.

Emakumearen zapalkuntza

Emakumea antolatu egiten denean, langileak beren eskubideak defendatzeko, etxekoandreak etxebizitza duinaren alde eta ikasleak hezkuntza publikoaren alde, lanaldi bikoitza hirukoitza izatera igarotzen da: lana, etxeko lanak eta aktibitate politikoa edo sindikala. Askotan gainera, gizarteko aurreiritziei zein familiaren erresistentziari egin behar zaie aurre, emakumearen parte hartze sozialak emakumeen eta gizonen betiko “berezko” rolak mehatxatzen dituela ikusten baitira. Emakumezkoen borroka kolektiboa ideologia zapaltzailearen aurkako borroka bihurtzen da, ahulak eta jasankorrak izateari uzten baitiote. Honengatik emakumeek lan baldintza hobeak edota soldata igoerak aldarrikatzen dituztenean ez dira ari borrokan klaseko eskariak bakarrik lortzeko, emakumearen parte hartzeak gizartean sortzen dituen aurreiritzien aurkako borroka ere bada.

Emakumearen aurkako zapalkuntza ez da amaituko honen bizi baldintzak, bizitza sozialean eta etxekoan, aldatu arte. Eta Kapitalismoa da emakumearen gaur egungo bizi baldintzak mantentzen dituena, fabriketan soldata baxuagoak ematen dizkiona, gizona baino lehenago kaleratzen duena eta etxeko lanen arduradun bakarra edo nagusiena izatera kondenatzen duena. Horrela, emakumearen zapalkuntza handiagoa denez, Kapitalismoaren mundu mailako krisiak gogorrago astintzen ditu emakumeak.

Kapitalismoaren garapena eta emakumea
 
XIX. mendean Marxek jada nabarmendu zuen kapitalismoak mozkin handiak lortzeko helburuz emakumeak eta umeak esplotatzeko zuen joera. Marxek hurrengoa idatzi zuen El Capital bildumako lehenengo atalean: “Horregatik, emakumeen eta umeen lana makinariako aplikazio kapitalistaren lehen hitza izan zen. Lanaren eta langileen ordezko indartsu hau soldatapekoak gehitzeko bide bihurtu zen segituan, langile familiako kide guztiak, sexua eta adina bereiztu gabe, kapitalaren berehalako zapalkuntzapean ipiniz. Kapitalistaren zerbitzurako zen lan behartuak ez zituen umeen jolasak soilik suntsitu, baita etxearen eremuko lan askea ere, muga moralen barruan, familia berarentzat”(C. Marx, El Capital. Madrid, Akal Editor, 1976, 1.bolumena, 2.liburukia, 110.or).

Herrialde kapitalista garatuetan produkzio moduen eraldaketak eta mozkinak etengabe areagotzeko kapitalisten saiakerak, emakume eta gazteen enpleguaren gehikuntza ekarri du baina soldata baxuen truke lan egiten dute, lan baldintza kaxkarretan eta ia eskubiderik gabe. Estatu Batuetan bakarrik, azken 50 urteetan 40 milioi emakume murgildu dira lan munduan eta Europan 30 milioi. Estatistiken arabera, gaur egun, Estatu Batuetako emakumeen % 99ak bere bizitzan noizbait egin du soldatapeko lanik. Emakumea lan munduan murgiltzea, berez gertakari iraultzailea, etxeko eta familia burgeseko mugetatik askatzeko aurretiko pausua da eta gizarteko herritar zein pertsona bezala aske eta guztiz garatzeko lehen pausua. Baina sistema kapitalistarentzat emakumea eskulan iturri merkea da, sektore zehatzetan eskulan falta dagoenean erabiltzen duena, eta beharra desagertzen denean berriz ere lan mundutik kanporatzen duena. Prozesu hau bi mundu gerretan ikus dezakegu, orduan emakumeek gerrara bidalitako gizonen lekua bete zuten fabriketan baina hauek itzultzean etxera bidali zituzten.

Emakumea berriz ere 50 eta 60. hamarkadan sartu zen lan munduan, gerra ondorengo kapitalismoaren gorakadan, eta etorkinen antzera eskulan merkea izan ziren. Azkenaldian emakume langileen kopurua handitu egin da produkzio katean zeuden hutsuneak betetzekoEgun “emakumezkoen indarra” eta “emakumearen mundua” aipatzen diren arren eta genero berdintasuna ziurtatzeko legeak egon arren, emakumezko langileak oraindik ere langile klaseko multzo esplotatuena eta zapalduena dira.

Iraganean klasetan banatutako gizarteak zera eragiten zuen emakumearengan: politikarekiko axolagabeak izatea, ez antolatzea eta ,batez ere, izaera pasiboa izatea, erreakzioarentzat oinarri soziala sortuz. Burgesiak elizaren eta prentsa burgesaren (emakumeentzako aldizkariak, etab.) zerbitzuak erabili zituen gizarteko maila honetan oinarritu eta boterean mantentzeko. Baina emakumeak gizartean duen papera eraldatzen doan heinean, aldatzen da bere egoera eta egun ikus dezakegu herrialde kapitalista garatuetan behintzat, gero eta gutxiago direla ezjakintasunean bizi eta gizarteak ezarritako papera (eliza, etxea eta haurrak) pasiboki betetzeko prest dauden emakumeak. Aldaketa hau etorkizunari begira ondorio garrantzitsuak izango dituen gertakari iraultzailea da. Burgesiak erreakziorako zerabilen nekazalgoaren erreserba soziala galdu duen bezala, berdin gertatu da AEB, Japonia eta Europa mendebaldean emakumearekin.

Emakumeen borroka, iraultza sozialistaren zati
Kapitalismoaren krisiak eta honek emakumea eta familiaren aurka etengabe egiten dituen erasoak emakume multzo zabala erradikalizatuko du, iraultzarako bidean jarriz. Marxistontzat garrantzitsua da emakumeen artean dagoen botere iraultzaileaz jabetzea. Maiz gizonak baino iraultzaileagoak izaten dira, hauek baino zapalduago egoten direlako. Askotan kontserbadore bihurtzen den eguneroko ekintza sindikaletik aske daude oraindik, ideia berritzaile eta freskoekin. Emakumeen grebatan ikus daiteke nolako ausardia eta erabakia duten. Marxiston egin beharra da emakumeak erakunde ezkertiarretan sartu eta parte hartzera animatzea, eskubide eta baldintza berberetan. Engelsek zioen bezala, emakumearen zapalkuntza klaseetan banatutako gizartearen adierazpen bat da eta bere suntsipena langile klaseak, zapaldutako gainerako taldeekin batera lor dezake soilik, ekintza kontziente eta iraultzaile baten bidez. Baina emakumeen borroka, beren eskaeren alde eta aurreiritzi sexisten aurka, langile klasearen baitan ere ematen da eta horregatik emakumearen zapalkuntzaren aurkako borroka Kapitalismoaren aurkako borrokan sartu behar dugu.

Kapitalismoak aurrera egingo badu, emakumearen zapalkuntza ezinbestekoa izango du. Emakume eta gizonek elkartuta borrokatu behar dute sistema hau suntsitzeko eta gizarte berri bat eraikitzeko, non pertsona bakoitzak, emakumezkoa ala gizonezkoa den kontuan hartu gabe, aukera berdinez gozatuko duen.

 

 

Nazi-faxismoa garaitu genuen, Kapitalismoa suntsituko dugu!

1945eko maiatzaren 8an eta 9an

ALEMANIAKO KAPITALISMO NAZIA

GARAITU ETA SUNTSITU ZUTEN
SOBIET BATASUNEKO
HERRI LANGILEEK 

 

GAUR EGUN,

INPERIALISMOA,

KAPITALISMOAren FASE GORENA

GARAITU ETA SUNTSITU BEHAR DUGU,
BERAK PLANETA OSOA 
TXIKITU AITZIN !!!

   

 IRAULTZA ALA HIL!!!

SOZIALISMOA ALA BASAKERIA!!! 

NO PASARÁN!!!

GORA MUNDUKO IRAULTZA SOZIALISTA!

Duela 68 urte, 1945eko maiatzaren 8an, Berlinen, Alemania naziak, 1929ko Kapitalismoaren krisiak sortu zuen munstro arrazista eta inperialistak, baldintzarik gabeko errendizioa sinatu zuen, Langile eta Nekazarien Armada Gorriaren ordezkarien aitzinean. 

Bezperan, Gobernu Kapitalistek, Inperio Britanikoak, Estatu Batuek eta bere morroiek (Errepublika Frantsesa barne, jakina!) fartsa bat antolatu zuten Reims-en, nazien oniritziarekin, bistan denez,  III. Reich-aren errendizioa  Dwight Eisenhower jenera inperialistaren aurrean antzeztuz. Garbi zegoen kapitalisten arteko gerra inperialista bigarren mailako kontu bat zela burgesien artean, "lagunen arteko trajedia bat", eta zinezko gerra Sozialismoaren aurkakoa zela, boltxebikeen kontrakoa. Milaka eta milaka genozida nazi berehala integratu ziren Estatu Kapitalisten armada eta zerbitzu sekretuetan. Eta Inperialismoak (Estatu Batuek, Britainia Handiak, Frantziak...) berehala babestu zituzten diktadore faxista eta antikomunista guztiak, Francisco Francorengandik hasita, prefosta! 

        

Berlinen genozida naziek errendizioa sinatu zutelarik, gauerdian, maiatzaren 9ko goizaldea zen Sobiet Batasunean, eta Moskun bereziki, eta horregatik, garaipena ospatzeko data maiatzaren 8a izan ohi da estatu kapitalistetan,  eta maiatzaren 9a Sobiet Batasunean. Maiatzaren 8a jai eguna da Ipar Euskal Herrian, Baxe Nafarroan, Lapurdin eta Zuberoan. Egunen batez, Euskal Errepublika Sozialista eraikiko dugularik, maiatzaren 9an besta izanen da Araban, Bizkaian, Gipuzkoan, Lapurdin eta Nafarroan. Eta gaurdanik hasi behar dugu data sakratu hau, maiatzaren 9an, gure egutegi gorrian markatzen.

 

Egun hauek gogoan ditugu munduko iraultzaile guztiok, sozialista eta komunista iraultzaileok, basapiztia nazia betikotz suntsitu baitzuen Armada Gorriak. Bai, ongi irakurri duzu, Armada Gorria, ala uste al duzu Hitler eta III Reich-a, "Ryan soldaduak" garaitu zituela? Hori mitologia burges yankia da, film eta pelikulen bidez Inperialismoak buruan saru izan digun gezurra. Alemaniaren aurkako gerran 110.000 soldadu yanki hil ziren, 55.000 britaniko eta 200.000 soldadu nazi. Ekialdeko frontean, aldiz, Armada Gorriaren kontra, lau milioi aleman hil ziren eta hamar milioi soldadu sobietar . Atera kontuak! Inperialismoaren gezur, iruzur eta ideologia alienatzailearen aurkako borroka etengabe izan behar da euskal iraultzaileon artean, bertzenaz Burgesiaren ziriak leku guztietatik sartuko dizkigute hedabide kapitalistek eta beren sasintelektualek. 

Zeren eta argi eta garbi adierazi behar dugu, eta ozenki aldarrikatu, Armada Gorriak eta Sobiet Batasuneko Herri Langileek garaitu zutela Hitler, kosto humano izugarriarekin: 27 milioi hildako gutxienez, kalkulu batzuen arabera, 37 milioi, eta horietariko 9 milioi bakar-bakarrik ziren militarrak!

 

II. Mundu Gerran izan ziren hildakoak ezin dira zehazki jakin: kalkulurik "baikorrenak", 40-45 milioi artean kokatzen dira, eta "ezkorrenak", 70 milioi. Normalean kontsideratzen da 55-60 milioi jende hil zirela Kapitalismo inperialistaren krisi ikaragarriak piztu zuen gerra genozida horretan. Dena den, kalkulu guztietan kontu bat argi dago: hildakoen erdiak Sobiet Batasuneko herritarrak ziren, erasorik basatiena jasan zuen Herrialdea, hain zuzen. Txinak, 1937tik Japoniak erasoturik, 14 milioi pertsona galdu zituen. Alemaniak 7 milioi inguru, Poloniak 6 milioi (barnean Herrialde hartako herritar judu gehienak), Japoniak 2.250.000 inguru Yugoslaviak ia 2 milioi... Honen aurren, Britainia Handiak 400.000 hildako izan zituen, eta Estatu Batuek, 220.000 inguru. Honek ematen digu II: Mundu Gerraren zinezko dimentsioa, eta ez propaganda yankiak.

 

Stalingrad-eko batailan jokatu zen Humanitatearen geroa, eta Sozialismoak irabazi zuen. Leningrad-eko setioan erakutsi zuen Sobiet Batasuneko Langileriak bere erabakitasun absolutua. Bi hiri horiek, 1989-1991 Kontrairaultzaren ondorioz, beren izenak galdu zituzten. Agian egunen batez berreskuratuko dituzte, eta Bandera Gorriarekin batera!

Euskal Herriko iraultzaileok ez dugu ahantzi behar II. Mundu Gerran Faxismoak, Nazismoak eta Frankismoak bere lehendabiziko esperimentu genozidak Durangon eta Gernikan egin zituztela. Eta ez dugu ahaztu behar naziak Euskal Herrian gaindi ibili zirela jaun eta jabe, Lapurdin, Baxe Nafarroan eta Zuberoan! Euskal Herria naziek bonbardatu zuten lehenik, eta ondoren zati bat okupatu! Frantximant eta espainolistekin aski ez bagenu bezala!

 

Eta ez dugu inolaz ere atzendu behar gaur egun Estatu Espainoleko Monarkia ustelaren gibelean, Oligarkia Neofrankista ari dela, Sobiet Batsunerat Dibiso Urdina bidali zuen berbera.


       
       


Zeren eta Inperialismoaren propaganda gezurti-alienatzaile eta terrorismo intelektual guztien gainetik, euskal iraultzaileok argi izan behar dugu nork eta nola garaitu zuten III. Reich-aren nazismo genozida. Eta garaileak, dudarik gabe, Sobiet Batasuneko Herri Langileak izan ziren, hango Alderdi Komunista Boltxebikea eta bere gidaritza-taldea, Stalin buru zutela, eta Armada Gorria. Haien heroismo mugagabeari esker, Humanitate Langilea Nazismo eta Faxismorik gabe bizi da.  

Humanitate Langilea Alemaniako Nazismoaz eta Italiako Faxismoaz askatu bazen ere, nazismo eta faxismo guztein iturri ustela ez zen suntsitua izan: KAPITALISMOA. Alfer-alferrik da antifaxismoa, antikapitalismo militantea ez bada. Kapitalismoa bizi deno, Herri Langileok zapalduta biziko gara. Eta 1945az geroztik gauzak okerrera joan dira. Bereziki 1953-1956az geroztik, Sobiet Batasunean Errebisionismoa nagusitu zenetik, 1978az geroztik, gauza bera Txinan gertatu zenean eta 1986-1991 urteetatik, Kontrairaultzak Sobiet Batsunean boterea eskuratu zuenean ...

Kapitalismoa eta bere faserik goren eta ustelena, Inperialismoa, krisi global batean amildu da 2008az geroztik. Berriz ere Mundu Gerra Inperialista baten ohiartzunak aditzen ditugu munduko lau bazterretan, Koreatik Siriarat. Eta berriz ere, langileok Iraultza Sozialistaren bandera jaso eta astindu behar dugu. 1917an bezala... Aurrera!!!

Gaur egun, Euskal Herrian, formazioa, antolakuntza eta borrokaren garaia da, nork bere tokian eta aukerako antolakundean. Talde eta erakundeak ez dira falta, eta aurrean dugu maiatzaren 30eko Greba Orokorra. Hortzez eta haginez defenditu behar dugu langile guztien artean Euskal Iraultza Sozialistaren beharra, eta Euskal Errepublika Sozialistaren programa, blog honetan bertan argitaratu dena. Armada Gorriak 1941-1945 urteetan erakutsi zuen ausardia, heroismoa eta erabakitasuna barneratu behar dugu euskal iraultzaileok, esperantza ez galtzeko, derrotismoan ez jausteko. Oligarkia neofrankista harro dabil azken egunetan, Euskal Nazio Askapen Mugimendua betikotz suntsitu duelakoan. Ederki tronpatzen da! Euskal Nazio Askapen Mugimendu Sozialista Iraultzailea eraikitzen hasi gara jadanik, egindako akatsetatik ikasiz. 

 

Inperialismoaren terrorismo intelektualaren aurka, gu ez gara Sozialismoaz lotsatzen, eta ez ditugu onartzen STALINen aurka errandako gezur eta kalumnia guztiak. Militante  boltxebike honek, komunista iraultzaile honek gidatu zuen Alderdi Komunista Boltxebikea eta Sobiet Batasuna hogeita hamar urtez, eta berak zuzendutako Armada Gorriak suntsitu zuen III. Reich betikotz. Eta hori iraultzaileok ez dugu ahantzi behar. Stalin kritikatu? Bistan da, ez baita Jainkoa! Baina kritikatzen hasi aitzin, Burgesiaren eta Inperialismoaren gezur, infundio, iruzur, kalumnia eta leienda beltz guztiak errotik xehetu behar ditugu. Stalin kritikatu, bai, Iraultzan aurrera jotzeko, Sozialismoa hobetzeko, Komunismoranzko bidean urratsak egiteko. Bainan Iraultza Proletarioaren bidean beti, eta Kapitalismoaren kontra.

Ez dugu sekulan ahantzi behar milioika sobietarrren sakrifizio heroikoa, gu bizi gintezen. Inperialismoaren manipulazio guztien kontra, argi eta agrbi erran behar dugu, eta ozenki aldarrikatu, Sobiet Batasunak garaitu zuela Hitler, eta ez bertze inork. Stalinek behin erran omen zuen bezala: "Ingalaterrak denbora eman zuen, Estatu Batuek dirua, eta Sobiet Batasunak odola."

 Presta gaitezen hurrengo batailetarako, eta bereziki maiatzaren 30eko Greba Orokorrerako! Egun hori izan dadin borroka eguna, Euskal Iraultza Sozialistaren alde, Euskal Errepublika Sozialistaren bidean!

JO TA KE 
IRABAZI ARTE!!!

KAPITALISMOA SUNTSITU!!!

GORA
 MUNDUKO
 IRAULTZA
 SOZIALISTA!