"THE
WONDERFUL
BASQUE
PEACE
PROCESS"
PRESENTS:
PRESO POLITIKORIK
EZ DELA
ONARTU DU
EUSKO LEGEBILTZARRAK
Espainian eta EAEn
preso politikorik ez dagoela
dioen testua babestu dute PSE, PP eta UPDk;
EAJren abstentzioari esker onartu da
EH Bilduk esan du
«kriminalizazioaren» bidea
zabaltzen duela onartutako ebazpenak
PPk, PSEk eta UPDk bozkatu dute Espainian eta Euskal Autonomia Erkidegoan preso politikorik ez dela dioen legez besteko proposamenaren alde; abstenitu egin da EAJ, eta aurka bozkatu du EH Bilduk.
Berria.info 2013-05-16 - 12:26:20
Aurrera egiteko, zail
Eusko Legebiltzarrak 'preso politiko' esapideaz eztabaidatuko du
gaurko osoko bilkuran, PPk aurkeztutako legez besteko proposamenaren
bidez. Espainian preso politikorik ez dela ebatzi nahi du PPk, baina
zail izango du adierazpenak aurrera egitea; alderdi guztiek aurkeztu
dizkiote osoko zuzenketak PPren proposamenari.
Laura Mintegi EH Bilduko legebiltzarkideak martxoan
adierazi zuen Fernando Buesa buruzagi sozialistaren hilketak "jatorri
politikoa" izan zuela eta hilketa guztiak "ekidin" zitezkeela, "jatorri
politikoa dutelako eta gizartearen, pertsonen eta politikarien esku
dagoelako". Hitz horiek sortutako eztabaidaren harira egingo dute gaurko
eztabaida.
Eztabaida legebiltzarreko bake eta bizikidetzari buruzko lantaldera
eramatea proposatu du EAJk, iritzita "lehentasunezkoa" dela "oinarrizko
adostasunak" lortzea. EH Bilduk, berriz, eskatu du Amnesty
Internationalek 'preso politiko' esapideaz egiten duen definizioa bere
egitea legebiltzarrak.
PSE-EEk aurkeztutako zuzenketan dio Espainia "estatu demokratikoa den
heinean" herritarren eskubide eta askatasunak defendatzen dituela eta,
beraz, "preso politikorik ez dela". Adiera hori erabiltzea delitu izatea
proposatu du, berriz, UPDk, eta Espainiako Zigor Kodean "krimen
terroristen ukazioa" txertatzeko eskatu du.
- Eusko Legebiltzarraren gaurko osoko bilkuraren hirugarren puntuan eztabaidatuko dute preso politiko esapideaz.
- 'Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, zuzenbide- estatuaren eta gizarte demokratikoaren defentsa egiteko' du izena Alderdi Popularrak aurkeztu duen testuak. Hainbat osoko zuzenketa aurkeztu dizkiote, EAJk, EH Bilduk, PSEk eta UPDk bakoitzak bana.
- EH Bilduko parlamentari gehienak 'Herri harresia aurrera' leloa duten kamisetekin joan dira Legebiltzarrera.
- Hasi da 'preso politikoak' esapideari buruzko eztabaida.
- Borja Semper (PP): "Beharrezkoa da baztertzea egiatik urruntzen gaituena. Lotsagarria da hiltzaileei preso politiko deitzea".
- Borja Semperrek (PP) dio presoak ez direla "preso politikoak", baina biktimak "biktima politikoak" direla.
- Gorka Maneiro (UPD): "Lotsagarria eta onartezina da ETAko presoei 'preso politiko' deitzea. Onartezina da legebiltzar honetan EH Bilduri 'preso politiko' esapidea erabiltzen uztea".
- Maneirok uste du PPren proposamena "motz" geratzen dela eta "mesprezu politikoaz" gain delitu izan behar dela "preso politiko" adiera. Espainiako Zigor Kodean "delitu terroristen ukazio" delitua gehitu nahi du.
- Julen Arzuagak (EH Bildu) dio "inolako justifikazio edo zurikeriarik gabeko definizioa" ematen duela Amnistia Internazionalak. Definizio hori proposatu du koalizioak.
- Presoen motibazioa, ondorioak, trataera, zigorra, espetxean ezarritako neurriak eta abar politikoak direla adierazi du Arzuagak (EH Bildu). "Iritzi askatasuna eta haren ondorio zuzena den adierazpen askatasuna" aldarrikatu du, eta galdetu du ea nor den PP besteei esateko zein hitz esan behar dituzten.
- Rodolfo Ares (PSE): "Ez dago preso politikorik, zuzenbide estatu bat eta demokrazia ditugulako". Gogorarazi duenez, Europako Batzordeak iaz esan zuen "delitu terroristak" egin dituztenak ezin direla "preso politikotzat" jo.
- Aresek, EH Bilduri: "Ezingo duzue historia berridatzi". Esan du ideia guztiak defenda daitezkeela era baketsuan bada, eta horri esker dagoela EH Bildu legebiltzarrean.
- Maribel Vaquerok (EAJ) galdetu du zein ekarpen egiten dion gaurko eztabaidak bizikidetzari. Gaia Bake eta Bizikidetzaren Batzordean landu behar dela defendatu du, "titular ez eraikitzaileak" bilatu beharrean.
- Maribel Vaquerok (EAJ) Nazio Batuen Erakundearen irizpideen alde egin du: "Ez dira kontzientzia presoak edo preso politikoak, helburu politikoak dituzten presoak dira".
- Borja Semperrek (PP) Arzuagari esan dio EH Bilduk "arazo bat" duela presoekin eta koalizioarena dela arazo hori. "Ezin dugu onartu justifikatzeko asmoz "politiko" abizena jartzea".
- "Minduta" dago Semper (PP) EAJren jarrerarekin, "omisioz", onartzen duelakoan Espainian preso politikoak daudela. "Bortxatzaile bat zer da, motibazio sexual okerra duen presoa?".
- Gorka Maneirok (UPD) EH Bilduri: "Zuek zarete legebiltzar honen lotsa". Koalizioa legezkoa izatea ere lotsagarria dela esan du. Arrazismoarekin eta emakumeei botoa kentzearekin alderatu du 'preso politiko' adiera defendatzea.
- Gogoeta egiteko eskatu die Maneirok (UPD) Urkulluri eta EAJri, eta EH Bildurekin bat egitea egotzi dio. "Zuek demokratak zarete; esan behar duzue preso politikorik ez dela".
- Julen Arzuagak (EH Bildu) gogorarazi du Amnistia Internazionalak espetxe politika aldatzeko eskatu zuela, eta Torturaren Prebentziorako Europako Batzordeak baieztatu duela inkomunikazioa eta torturak izan direla.
- Aresek (PSE) Arzuagari: "Denak ez gara berdinak. Ni demokrata naiz, eta zuk bidea egin behar duzu izateko".
- Bozketa: UPD, PP eta PSE, proposamenaren alde; EAJ abstenitu egin da, eta kontra bozkatu du EH Bilduk. 27 boto lortuta, aurrera egin du ekimenak.
- Legebiltzarrak onartu duen ebazpenak dio preso politikorik ez dagoela ez EAEn ez Espainian, ideia politikoak askatasunez defendatu daitezkeela legediaren barruan baldin bada, eta Espainia Zuzenbide Estatu bat dela, non herritarren eskubideak eta askatasunak babesten diren.
Preso politikoak kontzeptua erabiltzea eragozteko urratsa egin du Eusko Legebiltzarrak. PPk eraman du gaia osoko bilkurara, PSEk eta UPDk bat egin dute proposamenarekin, eta EAJren abstentzioari esker aurrera atera da legez besteko proposamena. Euskal Herriko eta Espainiako kartzeletan preso politikorik ez dagoela eta «eskubideak eta askatasunak erabat bermaturik» daudela dio Eusko Legebiltzarrak onartutako ebazpenak. EH Bildu taldeak baino ez du kontrako botoa eman. Onartutako testua, berez, adierazpen politiko hutsa da, baina EH Bilduk ohartarazi duenez, etorkizunean preso politiko esapidearen «kriminalizazioa» ahalbidetu dezake, eta, beraz, ondorio judizialak izan ditzake hitz hori erabiltzeak.
Legebiltzarrean izandako eztabaidaren jatorria martxoan izandako osoko bilkura batean dago. Laura Mintegi EH Bilduko legebiltzarkideak orduan adierazi zuen Fernando Buesa buruzagi sozialistaren hilketak «jatorri politikoa» izan zuela eta hilketa guztiak «ekidin» zitezkeela, «jatorri politikoa dutelako eta gizartearen, pertsonen eta politikarien esku dagoelako». Hitz horiek sortutako polemikaren harira eraman du PPk preso politiko kontzeptua erabiltzearen aurkako proposamena osoko bilkurara.
PPk eta PSEk hitzartutako erdibideko zuzenketak aurrera egin du azkenean. Bi talde horien eta UPDren 27 boto lortuta, legebiltzarrak ebatzi du, «irmotasun osoz», Espainian eta Euskal Autonomia Erkidegoan ez dela preso politikorik, ETAko presoak izendatzeko esapide hori erabiltzea arbuiatu du, eta azpimarratu du ideia politikoak defendatzeko arazorik ez dagoela legeen arabera baldin bada, eta Espainia zuzenbide estatu bat dela, non herritarren eskubideak eta askatasuna babesten diren.
Eztabaidan, preso politiko esapidea erabiltzearen aurkako argudioetan bat egin zuten PPk, PSEk eta UPDk, bai eta EH Bilduren aurka jotzeko orduan ere. Diskurtso gogorrena UPDk erabili zuen, adiera hori erabiltzea delitu izatea proposatu baitzuen Gorka Maneirok. Haren ustez, «onartezina eta lotsagarria» da preso poliko esatea, baina areago EH Bilduri esapide hori erabiltzen uztea. Maneiroren ustez, PPren proposamena «motz» geratzen da, eta Espainiako Zigor Kodeak «delitu terroristen ukazio delitua» jaso beharko luke.
Borja Semper PPkoak, berriz, adierazi zuen «ETAko presoei» izaera politikoa ematea «iraina» dela gizarte demokratikoentzat, eta «lotsagarria» dela horrela deitzea «hilketak» egin dituztenei. Preso politikorik ez dagoela baina ETAk eragindakoak «biktima politikoak» direla esan zuen. Semperren ustez, EH Bilduk «arazo bat» du presoekin, eta «politiko» abizena erabiltzen du «bere aurpegia zuritzeko asmoz». Halaber, jeltzaleek proposamenaren aldeko botoa eman ez izana gaitzetsi zuen, iritzita jeltzaleek «omisioz» onartzen dutela preso politikoak daudela.
Bide beretik aritu zen Rodolfo Ares sozialista: «Hemen ez dago preso politikorik, zuzenbide estatu bat eta demokrazia ditugulako». Gogoratu zuen Europako Batzordeak iaz esan zuela «delitu terroristak» egin dituztenak ezin direla «preso politikotzat» jo. Eta EH Bildukoei ere ohartarazi zien oraindik bide asko dutela demokratak izateko eta ezin izango dutela «historia berridatzi».
Ez alde, ez kontra
Jeltzaleek, berriz, eztabaida legebiltzarreko bake eta bizikidetzari buruzko lantaldera eramatea proposatu zuten, uste dutelako «lehentasunezkoa» dela «oinarrizko adostasunak» lortzea. Hala, PPri eta UPDri lantaldera batu daitezen dei egin zien Maribel Vaquero legebiltzarkideak, eta lantaldetik kanpo «eztabaida antzuak» elikatzen jarraitzeari uzteko eskatu zien.
Jeltzaleak Nazio Batuen Erakundearen irizpideen alde egin zuen preso politiko kontzeptua erabiltzeko orduan: «Ez dira kontzientzia presoak edo preso politikoak, helburu politikoak dituzten presoak dira».
Osoko bilkuran abstentzioaren alde egin arren, ondoren Joseba Egibar jeltzaleak aitortu zuen «atzerapausoa» dela PP eta PSEren ebazpena aurrera atera izana. Izan ere, esan zuen PPk lantaldean parte hartzea baino nahiago duela zenbait gairekin komunikabideetan «oihartzuna» lortzea.
EH Bildurentzat ere «atzerapausoa» da onartutako ebazpena, «ideien kriminalizazioari» ateak irekitzen dizkiolako, bai eta etorkizunean ondorio juridikoak izateko aukera zabaltzen duelako ere: «Auzitegi Nazionalean eta Gorenean hona begira daude, frankotiratzaileak bezala, errepresio judizialean sakontzeko prest». Jeltzaleen abstentzioa «oso larritzat» jo zuen Julen Arzuaga EH Bilduko legebiltzarkideak, eta «ahulezia politikoa» leporatu zien PPren eta PSEren «joko arduragabean» sartzeagatik.
Preso politikoez hitz egitea debekatu nahian PPk, PSEk eta UPDk iritzi eta adierazpen askatasunak urratu nahi dituztela salatu zuen Arzuagak, eta Amnesty Internationalek preso politiko esapideaz egiten duen definizioa bere egitea proposatu zion legebiltzarrari.
Bizkaian, beste horrenbeste
Bizkaiko Batzar Nagusiek ere antzeko proposamen bat onartu zuten atzo, PPren ekimenez. Espainiako Estatuan preso politikorik ez dagoela dioen ebazpena babestu zuten PPk eta PSEk, EAJ abstenitu egin zen eta Bilduk kontrako botoa eman zuen.

